Nederlands NU! Verslaglegging 'het ideale examen'

Verslaglegging door Gerdineke van Silfhout, Metteke de Vries-Kolman & Jeanette de Boer

Vragen van docenten over het examen:

• Waarom is er geen 9 of 10 voor het examen te halen (nu hoogst bekende cijfer van een leerling was 8.3)?

• Waarom is er geen transparantie over de N-term (zeker dit jaar van vwo niet begrepen en hoger verwacht)?

• Hoe komt de betrouwbaarheid zo laag (dit jaar wel hoger, namelijk .65)?

• Waarom werken we met teksten met daarbij gekunstelde vragen?

• Waarom ligt er zo'n nadruk op leesvaardigheid?

• Is het examen geen truc te behalen met teachen to the test?

• Is het huidige examen geen lezersval, waarbij juist leerlingen die nadenken in de fout gaan?

Welke vaardigheden horen thuis in het examen volgens docenten?

• De inhoud centraal, daarvoor is nu te weinig ruimte in het antwoordmodel.

• Kritisch lezen en op het gelezen werk reflecteren, waarbij schrijven de vorm is om dat te doen.

• Inzicht en uitdrukkingsvaardigheden en niet alleen structuurkennis- en analyse wat ook belangrijk is. (meegeven hoe de wereld in elkaar zit; maatschappelijke thema's; de wereld uit zijn eigen belevingswereld trekken; gerelateerd aan profielen)

• Nuances kunnen aanbrengen in eigen oordeel en in mening van anderen.

• literatuur in het examen, zoals in het internationale onderwijs Nederlands, waarin leerlingen poëzie en verhalen lezen en een interpretatie geven.

Tegenvragen/ opwerpingen:

• Is het wenselijk meerdere deelvaardigheden te toetsen?

• Willen we terug naar het enorme opstel?

• Staat de vorm niet vooral centraal vanwege het lekker nakijken en de helicopterview die een leerling zo krijgt?

• Kun je niet alleen reflecteren en nuances aanbrengen wanneer je over het onderwerp al de nodige voorkennis verworven hebt?

• We willen inhoud, reflectie, kritisch vermogen en nuanceringen toetsen, maar sluit dat uberhaupt aan bij de vorm en opzet van een centraal examen?

• Hoe kun je dergelijke vaardigheden betrouwbaar beoordelen en in een centraal beoordelingsmodel gieten?

Mogelijke uitwerkingen en oplossingen:

Inhoud

• Met leesvaardigheid, reflectie + inhoud: verbeter de vragen (onderwerpen die aansluiten bij neerlandistiek en maatschappelijke vraagstukken; vragen gericht op inzicht; vragen bij teksten gericht op inhoud: ben je het eens met de zienswijze van de auteur en onderbouw je antwoord (vaardigheden: begrijpen essentie, kritisch denken, argumentatie, aandacht voor taal in formulering dus niet alleen spelling)).

• Sluit aan en stem af wat belangrijk is voor het HO. Grootste manko is schrijfvaardigheid.

• Met schrijfvaardigheid: leerlingen schrijven korte teksten gerelateerd aan een of meerdere teksten die verder of minder ver van de leerling afstaan.

• Sluit aan bij digitale geletterdheid, dus denk aan teksten a la De Correspondent, hyperteksten etc. Nu zijn digitale vmbo-examens vooral teksten achter glas.

Tekstkeuze

• Laat vorm minder wegen, leg de focus op inhoud. Om ruimte te geven aan inhoud, reflectie, kritisch vermogen en nuanceringen laat je leerlingen een of enkele teksten kiezen uit meerdere teksten, afgestemd op de profielen. (Alfa, gamma en beta's hebben eigen teksten; Op vmbo werkt het nu eigenlijk al zo: bb, kb en gl/tl hebben hun eigen examen, allemaal 2F.)

• Geef leerlingen van tevoren de onderwerpen of zelfs de teksten mee ter voorbereiding op het examen (bijv. geschiedenis, klassieke talen)

  • Dat zou zelfs van tevoren ter voorbereiding op het examen Nederlands kunnen. Als leerlingen de teksten kunnen bestuderen, meet je echt tekstbegrip en niet of ze het onderwerp wel of niet kennen.

Beoordeling

• Geef docenten meer ruimte in het beoordelen van het examen, leerlingen kunnen nl met poëzie en literatuur hele heldere denkbeelden geven, die de docent van tevoren niet heeft bedacht.

  • Pilot waarin docenten onder geheimhouding de examens maken en mogelijke antwoorden geven, die als mogelijke antwoorden worden opgenomen in het beoordelingsmodel? Nu waren er vragen waarop echt meerdere antwoorden mogelijk waren, maar daar voorzag het model niet in (vr. 20 bijv.).

CE/SE

• Kijk naar de verhouding SE/CE. Nu veel nadruk op leesvaardigheid (50%), niet betrouwbaar en heel eenzijdig. Voorstel: 30%.

• Beperk je tot leesvaardigheid op CE, en verbeter daar de vragen waarin leerlingen reflecteren, kritisch denken en formuleren + zorg voor ruimte in het antwoordmodel.

• Geef ruimte binnen het PTA om te toetsen wat we belangrijk vinden.

• Schrijfvaardigheid vanwege subjectiviteit niet via CE, wel andere mogelijkheden onderzoeken, bijv. via regionale pools, met uitwisseling om kwaliteit te bewaken?

Created By
Arnoud Kuijpers
Appreciate
Created with images by jarmoluk - "old books book old" • Hans - "glasses read learn"

Made with Adobe Slate

Make your words and images move.

Get Slate

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.