Osmanlı'da Köleler ve Carİyeler Selen ÖncüloGlu

Kölelik Nedir?

Kölelik, bir insanın başka birinin malı ve mülkü olmasıdır. Erkek kölelere köle denirken kadın kölelere cariye denmektedir.

Osmanlı'da Kölelik

Osmanlı Devleti’nde köle ve cariyeler, uzunca bir süre savaşlardan sağlanmıştır. Kölelik ilk olarak Orhan Bey döneminde başlasa da I. Murad devrinde Rumeli fetihleri sırasında (12. yüzyıl) iyice artmıştır.

Köle ticareti için İstanbul başta olmak üzere Bağdat, Şam, Erzurum, Konya, Medine, Halep gibi merkezler oluşmuştur. Osmanlılarda köle ticaretinin sadece Müslümanlar tarafından gerçekleştirilmesine izin verilmektedir ve özellikle; Afrika asıllı köleler bu ticarete konu olmaktadır.

Kölelik Kaynakları

Köleliğin en büyük kaynağı genellikle savaş esirleriydi. Aynı zamanda köleler köle ticaretinden de sağlanabiliyordu.

  1. Kaçırma
  2. Hediye etme
  3. Aile tarafından satılma

Devlete Ait Köleler

Ortakçı Kullar: Devlete ait çiftliklerde çalışırlar, genellikle Sultanlar veya yönetici sınıf üyelerinin kendi mülklerinde çalıştırdıkları kölelerdir.

Pençik Sistemi/ Acemi Ocakları/ Kapı kulları: Savaş esirleri arasından askerlik yapmaya elverişli hristiyan oğlanların beşte biri alınır, Kapıkulu Ocaklarında İslam değerleri öğretilerek yeniçeri yapılırdı.

Hizmetçi Cariyeler: Eş sahibi olabilen sarayda hizmetçi olarak çalışan cariyelerdir.

Eş Konumundaki Cariyeler: Padişahın nikahlı veya nikahsız karı koca hayatı yaşadığı cariyelerdir. Nikahlı ve nikahsız cariyeler oarak ikiye ayrılırlar. Padişah dışında eş sahibi olmalarına izin verilmez.

Şahıslara Ait Köleler

Gerçekten Şahıslara Ait Köleler: Bu köleler genellikle üst tabakanın ev işlerinde, tarlalarda vs. çalıştırdığı kölelerdir.

Kurumlara Ait Köleler: Belli bir kurumun sahiplendiği, bu kurum için çalışan kölelerdir.

Köle Ticareti Etikleri

Osmanlı da köle ticaretini Müslümanlar yapardı. Her ne kadar köle kavramı olsa da İslami kurallar ve davranışlar yüzünden kölelere "iyi davranılırdı". Gayri Müslümlere, Müslüman köle satmak yasaktı fakat gizlice satılırdı. osmanlı 1847'de köleliği kaldırmıştır.

Köleler Nasıl Azat Edilirdi?

Bir kölenin azat edilmesinin üç yolu vardır.

1. Sahibinin "ben ölünce hürsün." demesi.

2. Sahibinin "artık hürsün." demesi.

3. Sahibin köelyi hür biriyle evlendirmesi veya evlenmesi.

KAYNAKÇA

"African slaves in the Ottoman Empire - TASTE OF THE PAST." Hürriyet Daily News | LEADING NEWS SOURCE FOR TURKEY AND THE REGION. N.p., n.d. Web. 05 May 2017.

Gee, Oliver. "New find reveals Swedes' role in Ottoman sex-slave trade." The Local. The Local, 13 Jan. 2012. Web. 05 May 2017.

"Osmanlı İmparatorluğu'nda kölelik." Wikipedia. Wikimedia Foundation, 26 Apr. 2017. Web. 05 May 2017.

"The White Slaves of Muslim's from Barbary North Africa and Ottoman Turkey." YouTube. YouTube, 21 Sept. 2016. Web. 05 May 2017.

Credits:

Created with images by KlausHausmann - "hands handcuffs tied up"

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.