Beyaz Kale Köle efendi ilişkisi

Orhan Pamuk Beyaz Kale’de geleneksel anlamdaki bu metaforik yer değiştirme deneyimlerinden faydalanmakla birlikte; kökensel olarak efendilik ve kölelik kavramlarının göreceliliğini ve birbirinin nasıl gölge olduğunu anlatır.

Felsefi anlamda ise köle, nesnenin verili yanlarını dönüştürerek efendisinin kullanımına uygun hale getirirken aslında kendini de yeniden kurgular, yaratır. Efendi ise, nesne aracılığı ile bağlantı kurduğu köle’ye daima bağımlı kalır. Beyaz Kale'de de aynısı yaşanmıştır.

22 yaşındaki Venedikli genç Türk korsanlara esir düşer ve Köle olarak hapse atılır. Orada birçok köle bulunmaktadır. Bu zindanda bir süre sonra Paşa, İtalyan köleye Müslüman olursa azâd edileceğini söyler; ama köle Müslüman olmamakta direnir. Bunun üzerine Paşa, onun boynunun vurulmasını emreder. Ancak bu tehdide rağmen Müslüman olmak istemeyen İtalyan köleyi öldürtmez ve sırf “söz verdiği için” (32) Hoca’ya “köle” olarak hediye eder. Böylece, anlatıcının esirlik hayatı bir anlamda zindandan çıkarak Hoca’nın sosyal ve bireysel yaşam ortamına, aynı zamanda da entelektüel ve yaratıcı bir bağlama girer.

Bu köle-efendi ilişkisi hiçbir şekilde değişmiyor. Sadece genel bir köle olmak yerine Hoca'nın özel kölesi oluyor diyebiliriz. Yani hiçbir şekilde kölelik durumu değişmiyor.

Şimdiki zamana bakarsak Beyaz Kale ile farklı bir bağlantı kurabiliriz. Bu bağlantı şudur: O zamanlar Venedikli batılı olmasına rağmen doğuluların eline esir olarak düşer. Şu zamanlarda fazla kölelik görmesekte seneler öncesinde hep Afrika'dan köleler Avrupa'ya getirilip çalıştırılırdı.

Credits:

Created with images by Tama66 - "castle tower middle ages" • PublicDomainPictures - "chain iron metal" • swinsil - "woman violence disorders of the" • KlausHausmann - "handcuffs caught crime"

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.