Loading

Vestdijk De Vestdijk in Eindhoven, een drukke doorgaande weg dwars door het centrum heen welke getransformeerd zal worden tot een gezellige stadsboulevard.

All text and images © by Jasper Scheffers Fotografie

De vestdijk in Eindhoven is een drukke straat waar veel om te doen is. Deze straat blijkt zeer vervuilend te zijn, zo vervuilend dat er in de omgeving geen woningbouw meer mag plaatsvinden. Om de vervuiling tegen te gaan is besloten om de straat auto-luwer te maken. Dit zal worden bewerkstelligd door van de straat een stadsboulevard te maken. Door dit aan te pakken zullen de gebieden achter de Vestdijk een betere connectie krijgen met het Centrum. Maar wat is de Vestdijk voor een straat, wat gaat er precies gebeuren en wat voor impact zal dit op de stad zelf hebben?

Geschiedenis

Om het verhaal van de Vestdijk goed te kunnen begrijpen zullen we eerst terug in de tijd gaan, hoe is de Vestdijk in het verleden tot stand gekomen en waar dank deze straat zijn naam aan?

Eindhoven is waarschijnlijk kort na 1200 ontstaan, het gebied werd snel bevolkt aangezien de rivieren de Dommel en de Gender hier samenkomen. Ook liepen enkele handelsroutes door dit gebied. Aangezien het een economisch belangrijk gebied was (water en wegen netwerk lagen er al) kreeg de stad in 1232 stadsrechten. Dit zorgde ervoor dat er gelden werden verdiend die gebruikt konden worden om van de stad een vesting te maken. Al in 1340 werd er gesproken over een "Stadsvest", in 1389 zullen de vestingswerken verstevigd worden. In de 16e eeuw heeft de stad een flinke "versteviging" welke bestaat uit een gracht (de "Vest" genaamd), aarde wallen, 3 stenen stadspoorten en het kasteel Ravensdonck. Tijdens de Tachtigjarige oorlog met Spanje wordt in 1583 de versteviging afgebroken door de Spanjaarden zodat de stad niet meer verdedigd kan worden wanneer overgenomen. De grachten rondom de stad blijven hierbij bestaan.

De Dommel heeft nog steeds een prominente plek in de binnenstad.

Aan de buitenzijde van de gracht ontstaan dijken met wegen erop. Aan de oostkant van de stad ontstaat zo de weg die de "Dijk" wordt genoemd. Deze dijk dient, net zoals de "Kloosterdijk"(nu Ten Hagestraat), als weg naar de motte "Ten Hage" waar nu Mariënhage is gevestigd. Al rond 1100 is hier een kasteel gebouwd, onbekend door wie. In 1420 is dit kasteel geschonken aan vijf Eindhovenaren om daarin een klooster van de Augustijner kanunniken te starten. Het kasteel werd afgebroken en het klooster werd hier gebouwd. Het klooster is tot 1791 bewoond geweest, hierna verviel dit in een ruïne. Nadat er tijdelijk een textielfabriek in heeft gezeten kwam dit klooster in 1890 weer in de handen van de Paters Augustijnen. Sinds kort zijn deze er ook weer uit en het complex wordt momenteel door de Dela getransformeerd voor nieuwe bestemmingen.

Het Augustijnenklooster met kerk in de stijgers anno 2018.

Aan de Kloosterdijk bevond zich nog een kasteel, het "Kasteel van Eindhoven" "Ravensdonck". Dit kasteel werd kort voor 1420 gebouwd en in 1676 weer afgebroken. Op de funderingen van dit kasteel is in 1829 de villa Ravensdonck gebouwd. Vanaf deze tijd zijn er meerdere villa's aan de Dijk gebouwd, welke (als de Vest in de weg lag) werden verbonden met de weg door middel van bruggetjes.

Door een grenscorrectie in 1866 werd de "Dijk" bij Eindhoven gevoegd, aangezien dit buiten de gracht lag was dit oorspronkelijk geen Eindhovens grondgebied. De Dijk heeft in de loop der jaren verschillende namen gekregen:

  • Dijk
  • Lange Dijk (of Langen Dijk of Groote Dijk)
  • Korte Dijk & Lange Dijk
  • Kloosterdijk

De naam Kloosterdijk kreeg het aangezien je via deze dijk naar het klooster kon gaan, echter heeft de huidige "Ten Hagestraat" deze naam ook al gekregen. De naam Lange Dijk komt het meest voor. Nadat de spoorlijn Eindhoven-Boxtel in1866 is aangelegd is er een weg vanaf het station naar de markt aangelegd, de "Nieuwstraat", wat ervoor zorgde dat de Lange Dijk in twee delen werd gesneden. Het korte stuk zou in de volksmond "Korte Dijk" gaan heten terwijl de rest Lange Dijk zou blijven.

Huidige beeld van de kruising Nieuwstraat - Vestdijk.

Toen de verschillende gemeentes in 1920 bij elkaar werden gevoegd werd voor het eerst alle straatnamen officieel vastgelegd. De Korte Dijk en Lange Dijk kregen vanaf dit moment samen de naam "Vestdijk". De Kloosterdijk bestond op een andere locatie ook al waardoor deze straat sindsdien "Ten Hagestraat" heet. In 1929 werd de gracht uiteindelijk gedempt om de weg te kunnen verbreden, hierdoor verdwenen ook alle bruggetjes.

Het begin van de huidige Vestdijk, vroeger stond dit stuk bekend als "Korte Dijk".

Ondertussen werd in de jaren 20 verderop in de stad tussen de Geldropseweg en de Stratumsedijk de "Hertogstraat" aangelegd. Dit was ook goed te bereiken vanuit de Bleekstraat. Kort voor het uitbreken van de 2e Wereld Oorlog zijn er plannen gemaakt om de Vestdijk te verlengen naar de Bleekweg, welke aan de andere kant van de Dommel lag. De T-splitsing Bij de Ten Hagestraat zou hierdoor een kruispunt worden. Waar men vroeger via de Kanaalstraat, die langs het klooster liep, moest rijden, zou men nu via de Vestdijk de stad binnenrijden. Pas na de oorlog kon dit plan uitgevoerd worden. De Bleekweg zou hierbij gedeeltelijk een naamsverandering krijgen, voortaan zou deze ook de "Vestdijk" gaan heten waardoor de Vestdijk voortaan aan zou sluiten op de Hertogstraat.

De huidige "Hertogstraat", welke de Stratumsedijk met de Geldropseweg verbond.

In alle jaren is de straat vaak veranderd, uitgebreid, etc. Ook de bewoning direct aan de weg is regelmatig veranderd. Waar in het begin statige herenhuizen stonden, zijn later fabriekspanden en het Binnenziekenhuis gebouwd. Waar ooit een luciferfabriek zijn productie startte, is dit pand later overgegaan naar een autogarage. Na bombardementen is dit pand deels opnieuw opgebouwd, waardoor er na de oorlog een nieuw hoger gebouw stond waar ook de zusters van het binnenziekenhuis konden verblijven. De statige herenhuizen werden rustig aan verlaten, waardoor hier nieuwbouw kon komen. Het ziekenhuis is ook weggegaan en momenteel staan in deze straat modernere kantoorpanden, een ingang van de Heuvel Galerie, het Pullman(voorheen Dorint en Cocagne geheten) hotel. Maar ook historische panden zijn nog steeds zichtbaar in het straatbeeld.

Het huidige beeld van de Vestdijk.

Archeologie

Update 4-11-2018

Gezien de geschiedenis van de Vestdijk, is het aannemelijk dat men nog oude spullen terug kan vinden in de grond. Nadat er in het verleden al vaker naar archeologische vondsten is gezocht, kan er altijd nog iets gevonden worden wat nog niet in kaart is gebracht. Ook kunnen er delen gevonden worden die nog niet zo oud zijn, maar wel onverwachts gevonden worden.

Houten schotten in de grond.

Tijdens Fase 1 van het hele project stuitte men op houten schotten die in de grond zaten, deze bleken echter bij vorige werkzaamheden geplaatst te zijn, waarschijnlijk bij de aanleg van het riool.

Diep in de grond werden resten van mogelijk een oude muur gevonden.

Op het kruispunt van de Vestdijk met de Nieuwstraat werd diep in de grond een stenen gemetselde muur gevonden. Nu is het zo dat een oude riolering ook gemetseld is, maar deze ligt aan de andere kan van de straat. Waarvan deze muur ooit was is nog niet bekend.

Het plan

In de loop der jaren is de Vestdijk een steeds drukkere weg geworden. Mede door de hoogbouw blijft de vervuilde lucht die de auto's uitstoten hangen. Er is een plan opgesteld om deze vervuilde lucht terug te dringen:

Krantenartikel uit het Eindhovens Dagblad over de voorgenomen plannen.

In bovenstaand artikel wordt uitleg gegeven over het voorgenomen plan om de luchtverontreiniging in de binnenstad terug te dringen. "De lucht is aantoonbaar slecht voor je gezondheid". Er moet dus iets gebeuren aan deze verontreiniging. In deze plannen zal het verkeer uit de binnenstad worden geweerd waardoor de lucht een stuk schoner kan worden. Niet alleen de Vestdijk staat op de planning om aangepast te worden, ook de Vonderweg, Fellenoord, Mauritsstraat, Keizersgracht, Emmasingel en de Wal staan op de planning. Er moet minder ruimte komen voor de vervuilende auto's en meer plek voor schonere voertuigen zoals fietsen, schonere auto's, etc.

Doordat dat Vestdijk een drukke weg is en hier veel hoogbouw staat, kan de vervuilde lucht niet weg. Doordat de lucht niet weg kan is de luchtverontreiniging zo hoog dat de norm wordt overschreden. Hierdoor mag er geen nieuwbouw meer komen in de omgeving van de Vestdijk. Als het zo doorgaat zal de luchtverontreiniging alleen maar erger worden.

Krantenartikel van 18 januari 2018 over het plan voor de Vestdijk.
Krantenartikel van 2 maart 2018 over het plan van de Vestdijk.

Over het plan is veel te doen, er zijn voor- en tegenstanders, zowel in de politiek als op straat. Iedereen heeft er een mening over. Doordat er veel meningen zijn, is er ook wat onrust over het plan ontstaan. Zal dit plan wel gaan werken en wat voor effect zal dit hebben op de rest van de stad. Zodra er minder auto's over de Vestdijk kunnen, waar blijven deze auto's dan? Gaan de mensen meer gebruik maken van het openbaar vervoer? Of de fiets? In de stad hoor je vaak dat de gemeente eens iets moet doen aan het openbaar vervoer zodat meer mensen hier gebruik van gaan maken. Onder de tegenstanders zitten ook de ondernemers, deze willen een goede bereikbaarheid voor de winkels behouden en veel ondernemers zien de bereikbaarheid door dit plan juist afnemen. Onder de voorstanders zie je de bewoners die aan de Vestdijk wonen, de lucht is na enkele testen al veel schoner geworden, wat te zien is aan de ramen.

De Proef

De Vestdijk is één van de drukste wegen in het centrum van de stad. Ook is hier veel hoogbouw te vinden waardoor de uitlaatgassen niet snel weg kunnen. De lucht blijft hangen in een klein gebied. Om deze lucht tegen te gaan is er een proef opgesteld waarbij het autoverkeer terug gedrongen dient te worden. Midden in de Vestdijk is een "knip" aangebracht waardoor de auto's niet meer rechtdoor kunnen. Ze zullen een andere route moeten kiezen als ze rechtdoor willen gaan. Ook gaan de fietsers over de straat fietsen waardoor de auto's minder ruimte krijgen, hierdoor zullen er minder auto's kunnen rijden waardoor de lucht schoner zal worden, is de gedachte.

Auto's en fietsers rijden samen over de Vestdijk.

Wat men ziet in deze proef is dat het verkeer de "knip" massaal ontwijkt, wat soms tot gevaarlijke situaties leidt. De bewoners zijn blij met deze proef, zij merken nu al dat de ramen minder vuil zijn en dat ze rustiger buiten op het balkon kunnen zitten. De automobilisten vinden het minder aangezien ze nu niet makkelijk meer door de stad kunnen rijden. Of de knip er blijft is nog de vraag, momenteel (augustus 2018) is er nog een onderzoek bezig of dit ook anders kan.

Proef 2: Bestrating

Update 4-11-2018

In het gehele centrum zal de bestrating worden aangepast. Om de Vestdijk goed bij de rest van het centrum te betrekken, zal deze straat als eerste de nieuwe bestrating krijgen. Maar eerst zal er een keuze gemaakt moeten worden welke bestrating in het centrum neergelegd zal worden. Om een goede keuze te maken is besloten om enkele proefvakken in het centrum aan te leggen. Deze proefvakken zijn momenteel (November 2018) te vinden op de Demer, bij de Sting voor de deur, en bij de kruising Markt Nieuwstraat. Het doel van de proefvakken is om te kijken of de tegels bestand zijn tegen het gebruik en gelijk de mening van de inwoners peilen.

Aanleg van het proefvak op de Demer.

Op de Demer is een proefvak te vinden welke de hele straat breed is, hierbij is goed te zien hoe de inrichting in de toekomst eruit gaat zien. Ook is hier een informatiezuil geplaatst waar men meer informatie over de toekomstige straat kan vinden.

Proefvak op de kruising Markt/Nieuwstraat

Op de kruising Markt/Nieuwstraat is een proefvak aangelegd aangezien hier veel verkeer overheen gaat. Niet alleen is het hier druk met voetgangers (voornamelijk die de Heuvel in en uit gaan) maar ook het vrachtverkeer wat de binnenstad moet bevoorraden maakt hier veel gebruik van en draait hier ook af, zodoende kan dit ook goed getest worden.

De Omgeving

De omgeving van de Vestdijk zal in de loop der jaren ook getransformeerd worden. Momenteel staat het kloosterterrein van Mariënhagen al in de stijgers, hier zal een nieuw centrum ontstaan met een doorgang vanuit de stad naar het plein in het klooster zelf. Het terrein zal opener worden waardoor de activiteiten die hier plaats gaan vinden voor alle Eindhovenaren zichtbaar zullen worden.

De Groene toren bij de Nieuwstraat is al compleet gerenoveerd, deze heeft weer een fris uiterlijk gekregen waardoor deze dadelijk goed in de nieuwe straat past. Verderop bij de Groene Toren zal een nieuwe toren verrijzen, deze toren zal op palen komen te staan zodat onder de dit gebouw een pleintje kan ontstaan.

Op deze lokatie zal ook hoogbouw verrijzen.
Krantenartikel van 22 juni 2018 uit het Eindhovens Dagblad over het plan van de nieuwe toren.

De oude hallen van het garagebedrijf "Van der Meulen - Ansems" kunnen ook een transformatie krijgen, hier kan veel mee gedaan worden zodat ook dit deel meer bij de stad betrokken kan worden. Tegenover deze hallen is de ingang van de Heuvel (vroeger Heuvel Galerie), in dit deel van de Heuvel zijn de winkels weg en hier wordt ook hard gewerkt aan een nieuwe uitstraling. Wat hier de plannen voor zijn is nog niet geheel bekend.

Het binnenterrein van de voormalige garage.

De Vestdijk samen met de omgeving zal nog jaren in de steigers staan, maar Eindhoven zal, als alle plannen doorgaan, hier een mooi stukje Eindhoven voor terug krijgen.

Evenementen

Update 4-11-2018

Tijdens de verbouwing van de Vestdijk zijn er ook diverse grote evenementen die plaatsvinden op de Vestdijk zelf. Alle evenementen kunnen doorgaan, maar hoe zal men dit aanpakken?

Marathon Eindhoven

Op 13 & 14 Oktober 2018 vond de Marathon van Eindhoven plaats die zijn finish, net zoals ieder jaar, op de kruising Vestdijk/Kanaalstraat heeft. Aangezien op dit moment de transformatie van de Vestdijk nog in Fase 1 zat, heeft de Marathon geen last van de afsluiting. Bij de verbouwing zelf moesten wel maatregelen genomen worden om de toestroom van mensen goed te laten verlopen, maar ook dit viel allemaal mee.

Opbouw van de finish Marathon Eindhoven.

De uitvoering

Vanaf 3 september 2018 zal de Vestdijk getransformeerd worden. De verbouwing zal aan de stationskant beginnen, waar vroeger nog de "Korte Dijk" lag. Vanuit hier zal men naar de Hertogstraat toe werken. Her verkeer kan tijdens de werkzaamheden vanuit de Hertogstraat nog naar de Ten Hagestraat, verder zal het verkeer niet meer gaan. Het bestemmingsverkeer zal vanuit het Station de Vestdijk op kunnen rijden, tot aan de Ten Hagestraat zal de richting dat het verkeer kan rijden worden omgedraaid tijdens de werkzaamheden.

De gehele planning is in zes fases opgedeeld, zodoende kan men de bereikbaarheid van het centrum waarborgen. De trottoirs krijgen tijdens de gehele verbouwing een tijdelijke bestrating. In de eerste fase wordt een proefbestrating aangelegd waarin verschillende bestrating wordt getest welke later in het gehele centrum komt te liggen. Deze bestrating zal over het gehele plan worden toegepast, aangezien het tijdens het bouwproces wordt getest, zal er eerst een tijdelijke bestrating komen.

Fase 1: Vestdijk Noord

De eerste fase wordt de Vestdijk Noord genoemd, ook wel bekend als de vroegere "Korte Dijk" tussen het Stationsplein en de Nieuwstraat. Ook de kruising Vestdijk-Nieuwstraat zal hierin aangepakt worden. Deze fase zal starten op 3 september en zal t/m eind november 2018 bezig zijn.

Fase 1 van de Vestdijk transformatie.

fase 2: Heuvel

Het stuk wat hierna zal worden aangepakt wordt het stuk tussen de Nieuwstraat en de Ten Hagestraat in. Het gehele stuk bij de voormalige Garage, de Heuvel en het Cocagne hotel zal worden aangepakt. Dit stuk zal vanaf medio oktober 2018 t/m begin februari 2019 getransformeerd worden.

Fase 2 van de Vestdijk transformatie.

Fase 3: Ten Hagestraat

In 2019 zal gestart worden met de Ten Hagestraat en de Kanaalstraat. Hierin wordt ook de beruchte Knip in geplaatst, als bekend wordt dat deze nog steeds doorgaat. De planning is dat dit stuk van begin februari t/m begin mei 2019 getransformeerd zal worden.

Fase 3 van de Vestdijk transformatie.

Fase 4: Medina

De transformatie van de Vestdijk van de Ten Hagestraat t/m de Dommel wordt Medina genoemd. Deze fase zal starten begin mei en zal eind juli 2019 klaar zijn.

Fase 4 van de Vestdijk transformatie.

Fase 5: Dommel Zuid

In Fase 5 zal de transformatie de Dommel over zijn. In deze fase wordt het laatste stuk van de Vestdijk aangepakt, tot aan de Geldropseweg waar ook de Hertogstraat begint. De start van deze fase zal eind juli zijn waarna deze fase tot eind oktober 2019 zal doorlopen.

Fase 4 van de Vestdijk transformatie.

Fase 6: Hertogstraat

Fase 6, als het goed is de laatste fase, zal de Hertogstraat worden aangepakt. Deze fase zal eind oktober 2019 starten en zal als alles goed verloopt begin 2020 klaar zijn.

Fase 6 van de Vestdijk transformatie.

Foto's Proefbestrating Binnenstad

Proefbestrating in het centrum van Eindhoven

Foto's Evenementen

Foto's van diverse evenementen op de Vestdijk.

Krantenartikelen

Een overzicht van diverse krantenartikelen rondom de Vestdijk

Colofon

Deze tekst is met de grootste zorg samengesteld, alle informatie is zorgvuldig uitgezocht maar kan incorrecte informatie bevatten. Ziet u iets in de tekst wat verbeterd kan worden, stuurt u dan een mail naar info@jasperscheffers.nl met de betreffende informatie. Er kunnen geen rechten worden ontleent aan de bovenstaande informatie.

Op de tekst en afbeeldingen rusten auteursrechten, derhalve mag de tekst niet worden verveelvoudigd voor schriftelijke toestemming door de auteur is verleend. Wilt u de foto's, tekst of delen hiervan gebruiken, neem dan contact op met info@jasperscheffers.nl voor meer informatie.

Totdat het project compleet is afgerond zal deze tekst constant aan veranderingen onderhevig zijn, zodra er nieuwe informatie beschikbaar komt zal dit worden aangepast in deze tekst.

Bronnen

Om deze tekst samen te stellen is gebruik gemaakt van diverse bronnen, hieronder een opsomming van de verschillende bronnen:

  • Informatie verleend door de Gemeente Eindhoven, website Gemeente Eindhoven
  • Diverse krantenartikelen, voornamelijk uit het Eindhovens Dagblad
  • Boek: Eindhoven vroeger en nu, ISBN 90-6120-455-0
  • Boek: Eindhoven vroeger en nu Deel II, ISBN 90-6120-490-9
  • Fotoboek: Eindhoven van boven bekeken, ISBN 90-5978-008-6
  • Boek: De Kleine Geschiedenis van Eindhoven voor dummies. ISBN 978-90-453-5385-2
  • Boek: De Canon van Eindhoven, ISBN 978-90-868-0127-5
  • Brochure Open Monumentendag 2004 van de Gemeente Eindhoven.
  • www.eindhoveninbeeld.nl

Update's

  • 3 September 2018 - Foto's toegevoegd
  • 4 November 2018 - Teksten over proefbestrating, archeologie & evenementen toevoegd en foto's van Fase 1, proefbestrating en evenementen toevegoegd.
Created By
Jasper Scheffers
Appreciate

Credits:

www.jasperscheffers.nl | www.stadsfotograafeindhoven.nl

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.