De functie van reliekwieen

Functie

In context

Wanneer we ingaan op de functie van een reliek is het wellicht nuttiger om te spreken over de personen die de reliek hebben gehanteerd. Relieken zelf, overblijfselen van heiligen, zijn in essentie passief en neutraal als object. Degenen die in contact kwamen met het object hebben het een historische waarde gegeven. Daarom moeten we relieken in hun context plaatsen. In dit geval kijken we naar de middeleeuwen, waarin relieken een steeds belangrijkere rol gingen spelen. Wanneer we te veel aandacht besteden aan het object zelf, kunnen we snel vervallen in de objecten af te schrijven als een rariteit. De reliek zelf draagt zelden een bepaalde codering of set van regels die het de beschouwer in staat stelt om de boodschap te begrijpen. Anders dan een manuscript, wat is opgesteld vanuit een bepaalde codex, draagt een reliek zonder aanvullende uitleg geen boodschap over.

In de vroege middeleeuwen kunnen we spreken van een bepaalde afkeur voor relieken, destijds werden ze afgeschreven als 'barbaars' en 'bijgeloof'. Gedurende deze vroege periode was christendom voornamelijk een stedelijke en lokale religie. Doordat in de twaalfde eeuw het christendom meer verbondenheid vergaarde door toenemende commercie en centrale instituten, bijgedragen door de lange periode van relatieve lokale isolatie, kunnen we spreken van geloven, praktijken en gewoontes die in feite 'fossielen' van eerdere periodes zijn. Bij het herorganiseren van het geloof zelf bestond er dus een breed scala aan symbolische rites, praktijken en formules die aangepast konden worden aan de situatie en vraag van de betreffende tijd. Daarom kunnen we stellen dat gewoontes en gebruiken rondom relieken afkomstig zijn van vroeg christelijke of pre-christelijke tradities.

Wat doen relieken?

Relieken zijn objecten van verering binnen bepaalde geloven, objecten die voor een gelovige een miraculeuze, dan wel helende werking in zich dragen dat overgebracht kan worden door het uitoefenen van het geloof (soms zelfs door slechts in nabijheid te zijn van het object). Andere voorbeelden van functies zijn te omschrijven als: voorspellend (bloed van de heilige Januarius, voorspelt de voorspoed van het komende jaar), bevestigend (lijkwade van Turijn, het zou het bestaan van Jezus als profeet, en daarmee de validiteit van het christendom bevestigen), etc.

Relieken kunnen opgedeeld worden in eerstegraads, tweedegraads en derdegraads relieken. Hierbij zijn lichamen of lichaamsdelen van overleden heiligen eerstegraads relieken. Tweedegraads relieken worden in het christendom omschreven als voorwerpen die met christus of een heilige in contact zijn geweest terwijl zij in leven waren (b.v. kleding, schoeisel, etc.). Derdegraads relieken zijn voorwerpen die met Christus of een heilige in contact zijn geweest na hun dood (b.v. een lijkwade).

Film

Made with Adobe Slate

Make your words and images move.

Get Slate

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.