Teksten lezen tekstsoorten - teksttypes - leesstrategieën

We leren lezen!

Maar ik kan toch al lezen?

Ja, dat klopt. Je kan woorden en zinnen lezen. Maar kan je ook vlot teksten lezen en begrijpen? Hoe kan je dat op een snelle en eenvoudige manier doen?

Lees je een krantenartikel op dezelfde manier als een roman? Reageer je hetzelfde op een gedicht als op een reclamefolder? Hopelijk niet. Elke tekst lezen we op een andere manier. De verschillende manieren van lezen noemen we leesstrategieën. Omdat er zo veel verschillende teksten zijn, delen we die op in 5 tekstsoorten. Onder elke soort van teksten kunnen we verschillende teksttypes plaatsen.

Toch enige verwarring rond deze begrippen? Lees dan snel verder!

Tekstsoorten

Een tekst wordt niet zomaar geschreven. Een schrijver heeft altijd een doel voor ogen. Deze verschillende doelen worden in 5 categorieën onderverdeeld: de tekstsoorten.

Er zijn dus 5 soorten teksten:

  1. Informatieve teksten hebben als doel informatie geven of iets meedelen, bijvoorbeeld: een krantenartikel of een bijsluiter bij medicijnen.
  2. Opiniërende teksten hebben als doel iemand aan het denken te zetten, bijvoorbeeld: een recensie.
  3. Overtuigende teksten hebben als doel iemands gedachten, mening of ideeën beïnvloeden, bijvoorbeeld: een pamflet.
  4. Activerende teksten hebben als doel iemand beïnvloeden in zijn handelen of iemand aansporen tot een bepaalde actie, bijvoorbeeld: een reclameadvertentie.
  5. Amuserende teksten hebben als doel te ontspannen, te entertainen, bijvoorbeeld: een stripverhaal of een roman.

Teksttypes

Je hebt net geleerd dat er 5 tekstsoorten zijn, er zijn echter veel meer teksttypes.

Er zijn per tekstsoort wel verschillende teksttypes mogelijk. Een stripverhaal en een roman zijn bijvoorbeeld twee verschillende teksttypes, maar ze hebben wel hetzelfde doel (amuseren) , dus behoren ze tot dezelfde tekstsoort.

Leesstrategieën

Lees je een roman op dezelfde manier als de krant? Waarschijnlijk niet. Hopelijk lees je je cursus Nederlands ook niet op dezelfde manier als je een stripverhaal leest. Neen, dat doe je niet, al zou je dat misschien wel kunnen doen. De manier waarop we een tekst lezen hangt af van onze bedoelingen met de tekst. Je kan één tekst op verschillende manieren lezen, maar dan telkens met een verschillend doel.

Die verschillende manieren van lezen noemen we leesstrategieën. Zoals je in een game een bepaalde strategie gebruikt om de vijand te verslaan, zo gebruiken wij ook een bepaalde strategie om de inhoud van een tekst te weten te komen.

Er zijn zeven leesstrategieën die je kan toepassen als je een tekst leest.

  1. Oriënterend lezen: Je bepaalt de context van de tekst. Je gaat na wat voor een soort tekst je in handen hebt, wie de auteur is, voor welk publiek de tekst bestemd is... zo krijg je een duidelijk beeld van de bedoeling van de tekst.
  2. Globaal lezen: Voor je de tekst helemaal doorleest, bekijk je eerst de opmaak van de tekst. Je kijkt naar de titel en tussentitels, de algemene lay-out (opbouw van de tekst met alinea's, afbeeldingen...) en de cursief of vet gedrukte woorden en zinnen. Hierdoor leer je al veel over de inhoud en bedoeling van de tekst zonder hem echt helemaal te lezen.
  3. Zoekend lezen: Je leest de tekst om informatie te vinden. Je dwaalt met je ogen over de tekst en je leest nauwkeurig dat tekstgedeelte dat de informatie bevat die je zoekt.
  4. Intensief lezen: Je bekijkt eerst de opmaak van de tekst (zoals bij globaal lezen). Daarna lees je de tekst heel grondig en aandachtig. Je gaat het centrale thema van de tekst na. Je let op de structuur (inleiding, midden, slot), je gaat het onderwerp van elke alinea na, je onderscheidt hooft- en bijzaken van elkaar... Je zorgt ervoor dat je alles goed begrijpt.
  5. Kritisch lezen: Je vormt over de tekst je eigen oordeel. Je maakt een onderscheid tussen feiten en meningen, je kijkt of alles klopt en correct is.
  6. Genietend lezen: Je leest de tekst op je eigen tempo en voor je plezier. Je wil jezelf ontspannen.
  7. Studerend lezen: Je wil de informatie uit de tekst in je geheugen opslaan en onthouden.

En nu... oefenen!

Voor de oefeningen ga je naar de volgende website: http://goformative.com/ en volg je de volgende stappen:

  1. Klik bovenaan rechts op 'Signup';
  2. klik op 'STUDENT';
  3. vul je voornaam (First name), familienaam (Last name) in én kies een wachtwoord(Password);
  4. klik dan op 'create free account';
  5. vul de 'classcode' in: XGNU943;
  6. klik op 'assignement': Teksten lezen;
  7. maak alle oefeningen;
  8. als je klaar bent, klik dan op 'SUBMIT';
  9. klaar is kees!

Bronnen:

tekst: https://sites.google.com/site/tekstsoorten/leesstrategieeen/oefenen

filmpjes: YouTube

Created By
Maïthé Dille
Appreciate

Credits:

Created with images by DariuszSankowski - "knowledge book library" • FaceMePLS - "Nick Knatterton" • Hermann - "books education school"

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.