Dioddefaint Haul y bore

Haul y Bore

  • Mae Haul y Bore yn dioddef yn gynnar iawn yn y nofel. Llofruddwyd ei mab, Chiquito, gan Victor Dicks. Mae ei phoen yn amlwg yn y ffordd mae'r awdur yn ei disgrifio; "rhewodd yr enw ar ei gwefusau a llanwyd ei llygaid a dychryn". Dywed ei bod "eisiau marw" sy'n pwysleisio ei dioddefaint a'i phoen, ac erchylltra'r sefyllfa. Mae ei dioddefaint mor ddifrifol a dwfn ac yn ei heffeithio yn emosiynol.
  • Mae dioddefaint Haul y Bore yn parhau pan mae hi'n cael ei threisio gan Dicks. Mae hyn yn ei heffeithio drwy gydol y nofel a gwelwn hyn pan mae hi'n fud oherwydd ei "phrofiadau erchyll". Roedd ei llygaid yn llawn "ofn" a "dychryn". Roedd hi'n ofn wynebu Chico, sy'n dangos bod ei dioddefaint emosiynol a meddyliol yn gwneud iddi deimlo'n euog ac ofnus.
  • O ganlyniad i ddioddefaint Haul y Bore mae hi bron a lladd ei hun er mwyn "lleddfu'i phoen am byth". Dengys hyn pa mor ddifrifol yr oedd hi'n dioddef, ac ei bod ddim yn meddwl bod ei bywyd yn werth ei fyw.
  • Yr unig ffordd llwyddodd Haul y Bore i gael gwared ar ei phoen oedd i adrodd y stori wrth Chico, fel ei bod hi ddim yn dioddef ar ei phen ei hun.
  • Gellir dweud hefyd bod Haul y Bore yn dioddef oherwydd ei bod yn cael ei lladd. Fodd bynnag, hi wnaeth y dewis i farw a roedd "awgrym o wen yn dal ar ei hwyneb" ar ol iddi gael ei saethu. Awgrymir hyn bod ei dioddefaint tra'n byw mor ddrwg, yr unig ffordd i ddianc ohono yw mewn marwolaeth. Mae hi'n gadael y dioddefaint ar ol, ac yn rhydd ohono nawr ei bod wedi marw.

Y Cotiau Glas

  • Yn ystod rhan fwyaf o'r nofel y Cotiau Glas sy'n gyfrifol am greu'r dioddefaint. Gwelwn hyn pan maent yn ymosod ar wersyll yr Indiaid, gan ladd a threisio llawer o ddynion, merched a phlant gan gynnwys Chiquito a Haul y Bore. Yma mae Haul y Bore yn symbol o fyd heddychlon yr Indiaid a'u hundod a byd natur ac mae Victor Dicks a'r Cotiau Glas yn symbol o'r modd treisiwyd y byd hwnnw gan y dyn gwyn yn enw cynnydd.
  • Roedd eu hymosodiad ar Chico hefyd yn cyfleu'r modd roeddent yn achosi dioddefaint. Dicks yn bennaf sy'n gyfrifol am ddioddefaint Chico. Dywed "fydd ei saethu'n rhy hawdd!" sy'n uwcholeuo cymeriad atgas Dicks oherwydd ei fod eisiau sicrhau bod Chico'n dioddef yn y modd gwaethaf posibl. Fodd bynnag mae'r ymosodiad treisgar hwn ar Chico'n dod ar ôl ei ymosodiad yntau ar wersyll y Cotiau Glas wrth iddo ddial arnyn nhw am lofruddio ei blentyn a threisio ei wraig. Am y tro cyntaf mae'r Cotiau Glas yn dioddef gan "roedd pymtheg o'r milwyr wedi marw a deuddeg arall wedi'u clwyfo'n ddrwg."
  • Mae'r Daith Faith i'r Bosque Redondo yn un o'r digwyddiadau hanesyddol mwyaf poenus yn hanes cynnar yr UDA. Cafodd miloedd ar filoedd o Indiaid eu lladd yn ystod y rhyfeloedd yn erbyn yr Americaniad brodorol ond mae hanes y Daith Faith yn crynhoi'r holl drais a dioddefaint a fu yn eu herbyn mewn un digwyddiad, a'r Cotiau Glas sy'n gyfrifol am hynny. Yn y nofel maent yn fwriadol yn gwneud i'r Indiaid gerdded i'r Bosque er mwyn i gannoedd ohonyn nhw farw o flinder neu drwy ryw "anffawd" neu'i gilydd ar y daith. Drwy hyn roedd y Cotiau Glas yn achosi dioddefaint erchyll ymysg yr Indiaid.
  • Drwy gydol y nofel Capten Victor Dicks sydd wedi achosi'r rhan fwyaf o'r dioddef. Wedi dweud hynny, erbyn diwedd y nofel, mae Chico yn lladd Dicks, ac felly yma gwelwn ddioddefaint yn ei daro o. Gan fod Dicks yn gymeriad hunanol ac atgas, does dim cydymdeimlad yn cael ei greu tuag ato ac felly does dim tosturi am y ffaith ei fod o mewn poen ac yn dioddef.
  • Mae llinell olaf y nofel "diffoddodd haul y bore" yn dangos sut llwyddodd y Cotiau Glas i gael gwared ar ffordd o fyw'r Indiaid yn ogystal â lladd miloedd ohonyn nhw er mwyn datblygu’r tir. Llwyddwyd i ddiffodd haul yr Indiaid sy'n ychwanegu at yr elfen o ddioddefaint llwyddodd y Cotiau Glas i achosi drwy gydol y nofel.
  • Mae Kit Carson hefyd yn dioddef oherwydd mae rhaid iddo benderfynu rhwng ei "ben" sef ei ddyletswydd fel milwr, a'i "galon" sef ei foesau i helpu'r Indiaid. Honnai fod hyn yn ei wneud o'n "sâl."

Manuelitio a'r Navahos

  • Mae Manuelito hefyd yn dioddef yn y nofel. Gwelwn enghraifft o hyn yn yr olygfa pan mae'n golchi ei ferch, Haul y Bore, ac yn dweud "Merch annwyl i!" a "fe gest blentyn? Fe gest hefyd ddolur." Golygai hyn fod gan Manuelitio gariad mawr tuag at ei ferch a bod gweld ei dioddefaint hi yn achosi poen iddo.
  • Mae'r Navahos yn dioddef yn ofnadwy oherwydd gweithredau y cotiau glas. Roedd y cotiau glas wedi "llygru" eu hafonydd, "llosgi" eu cartrefi ac wedi achosi iddynt golli llawer o anifeiliad. Golygai hyn fod rhaid iddynt oroesi heb ddwr pur ac "ail godi" eu tai ble bynnag oedd yn bosib.
  • Mae Manuelitio yn dioddef yn emosiynol oherwydd eu bod nhw'n cael eu gorfodi i symud i'r Bosque Rendondo. Dywed Manuelitio, "Un rico yw Manuelitio, ond mae gwrando ar wylo plant a gweld cyrff crynedig ein hen bobl wedi meddalu ein calonnau ac wedi llywio penderfyniadau y llwyth" ond tra roedd o'n dweud hyn "trawodd ei frest yn galed a'i ddwrn cyn ychwanegu" cyn ychwanegu "yma mae Manuelitio'n wylo, ac yma mae Manuelitio crynu. Nid mewn unrhyw le gall y taflwr rhaffau a'r cotiau glas weld hynny." Dengys hyn bod y syniad o golli ei wreiddiau yn rhoi poen i Manuelitio. Credai drwy ddinistrio Ceunant de Chelley mae'r Navahos yn colli popeth yn cynnwys eu ffordd o fyw, eu traddodiadau, eu hetifeddiaeth a chalon y llwyth.
  • Teimlai Manuelitio fel methiant am ei fod o'n credu ei fod o wedi methu pasio traddodiadau'r Indiaid ymlaen. Ac, fel un o'r "ricos", credai ei fod hi'n bwysig gwneud hyn allan o barch i'w cyndeidiau.

Chico

  • Person arall sy'n amlwg yn dioddef yw Chico. Gwelwn hyn yn bennaf pan mae o'n adrodd yr hyn a ddigwyddodd i'w fab a'i wraig i Usen. Soniodd "am ei fab bychan diamddiffyn yn cael ei lofruddio; am ei wraig yn cael ei threisio; am ei deulu a'i gydnabod yn cael eu lladd mewn gwaed oer. Nid mewn rhyfel cyfiawn, ond mewn gwaed oer. Roedd yntau'n gofyn, nid mewn dicter a'i waed yn berwi ond mewn gwaed oer, roedd o'n gofyn i Usen fod gydag ef wrth iddo ddial." Dengys hyn ei fod yn gwybod bod dim dewis ond dial yn y sefyllfa yma wrth i Dicks a'i filwyr gymryd popeth gwerthfawr oddi wrtho.
  • Mae o wedyn yn dioddef wrth i Dicks a'i filwyr ymosod arno a'i adael i farw. Roedd "Chico'n teimlo'r bywyd yn araf ddiferu ohono. Gwyddai ei fod wedi colli llawer o waed a theimlai'n hollol wan. Ceisiodd gadw'n llonydd, ond roedd o eisoes wedi ffroeni'r bleiddiaid, ac wedi'u clywed yn nesáu ato. Doedd dim dwywaith nad arogl y gwaed oedd wedi'u denu. Roedd gwaed yn diferu o'r clwyfau'n ei bennau gliniau, ac o'i geg." Dengys hyn ei ddioddefaint corfforol ar ei waethaf. Mae o eisoes wedi profi'r dioddefaint meddyliol gwaethaf wrth i Dicks ladd ei fab a threisio'i wraig a rŵan mae o'n dangos math gwahanol o ddioddefaint sydd yn bygwth ei fywyd.
  • Yna, mae o'n dioddef yn feddyliol ac yn gorfforol gan ei fod methu cerdded. Fodd bynnag, yr unig beth syth ar ei feddwl yw dial ar y Cotiau Glas ac mae o'n benderfynol i wneud hynny cyn gynted â phosib "tyrd ti a cheffyl i mi, Tanuah, ac fe gei di weld pa mor anabl ydw i!" Dengys hyn fod dim byd yn mynd i allu ei rwystro rhag dial.
  • Yn olaf, mae Chico yn dioddef ar ôl iddo gael ei drywanu. Fodd bynnag, gwyddai Chico os byddai'n dial ar Dicks am dreisio'i wraig ac am ladd ei unig blentyn byddai'n marw'n fodlon.

Made with Adobe Slate

Make your words and images move.

Get Slate

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.