Loading

Türk-Amerİkan İLİŞKİLERİ

2011

2011 yılı Türk-Amerikan ilişkileri açısından genelde olumluydu hatta uzun zamandır olmadığı kadar iyi bir seyir izledi. Dönemin Washington Büyükelçisi Namık Tan da, Türk-Amerikan ilişkilerini değerlendirirken “Türk-Amerikan baharından” söz etmişti.

Daha bir yıl önce ilişkilerde türlü sorunlar yaşayan, hatta Türkiye’nin yönünün değiştiği tartışmaları yapılırken, şimdi ilişkiler nasıl oldu da bambaşka bir boyuta büründü? 2011 yılının sonunda “Arap Baharıyla Türkiye’yle Amerika’nın politikalarının birleştiği,

füze savunma sistemi konusunda uzlaşmanın sağlanmasının iki tarafı birbirine yaklaştırdırdığı” yorumları yapıldı. Bir yıl önce “eksen kayması” tartışmaları yapılırken, 2011’de Türkiye Ortadoğu ülkelerine ‘model olur mu, esin kaynağı olur mu’ sorular sorulmaya başlandı.

Obama ve Erdoğan arasındakİ özel İlİşkİ

O dönemde başbakan olan Recep Tayyip Erdoğan 2011’de Washington’a gelmedi ancak Obama’yla hem New York’taki BM Genel Kurul toplantıları sırasında hem de telefonla sık sık görüştü. İki lider de ilişkilerle ilgili olumlu mesajlar verdi. Erdoğan ve Obama bir yıl içinde 13 kez telefonla görüştü. Washington Enstitüsü Türkiye Programı Direktörü Soner Çağaptay, ilişkileri, “Belki de Türk Amerikan ilişkileri son 10 yıl içinde hiç bu kadar iyi olmamıştı; bir Türk başbakanıyla bir Amerikan başkanının ilişkisi hiç bu kadar sıcak ve samimi olmamıştı” şeklinde tarif etti.

Arap Baharı; Türk-Amerİkan Baharı…

2011’de iki liderin en çok görüştüğü konu Arap Baharı oldu. Arap Baharı’yla birlikte Türkiye’yle Amerika’nın politikalarının birleşmesi ikili ilişkilere yeni bir ivme kazandırdı. Türk yetkililer de Amerikan yönetimiyle taktik konusunda farklılık olsa da hedefler bakımından görüş birliği içinde olduklarını dile getiriyordu.

“NATO radarı çok büyük bİr adım”

Türkiye’nin 2011’de NATO füze savunma sistemi radarının Türk topraklarına konuşlandırılmasını onaylaması iki ülkeyi daha da yakınlaştırdı. VOA Türkçe’ye konuşan ABD Savunma Bakanı’nın uluslararası güvenlik işlerinden sorumlu yardımcısı Alexander Vershbow bu kararın önemini, "bu hem ikili ilişkiler açısından hem de ittifakımız açısından çok büyük bir adım” sözleriyle ifade etti.

Alexander Vershbow

Terörle mücadelede destek

Terörle mücadele 2011’de de her zaman olduğu gibi Türk-Amerikan ilişkilerinin merkezinde yer alan bir konu olmayı sürdürdü. Amerika’nın Irak’tan çekilmesiyle terörle mücadelede işbirliğinin süreceğini, istihbarat paylaşımının da devam edeceğini Amerikalılar farklı ortamlarda dile getiriyordu. Nitekim Türkiye’nin PKK terör örgütüyle mücadelesinde kullanımı için dört adet ‘Predator’ insansız hava aracı Türkiye’ye konuşlandırıldı. Bunun yanında, üç adet ‘Süper Kobra’ helikopterinin Türkiye’ye satışı kararlaştırıldı.

Ermenİ Tasarısı mesafe almadı, kİlİselerİn İadesİ tasarısı onaylandı

2011’de Kongre'de hemen her yıl gündeme gelen Ermeni soykırımı iddialarına ilişkin tasarı mesafe almadı ancak Temsilciler Meclisi Genel Kurulu, Türkiye'de azınlıkların dini özgürlüğünün ihlal edildiğini öne süren ve Türk hükümetini bu gruplara ait, el konmuş mülkü iade etmeye çağıran karar tasarısını onayladı.

Ekonomİk İlİşkİlere vurgu

2011 yılının Türk-Amerikan ilişkilerinin olumlu seyri açısından bir özelliği de ekonomik ilişkilere yapılan vurguydu. Geleneksel olarak daha ziyade askeri ve siyasi boyutun öne çıktığı ilişkilerde ekonomik boyutun da canlandırılması için çabalar sergilendi. Taraflar, Ekonomik Ortaklık Komisyonu, Türk-Amerikan İş Konseyi, Küresel Girişimcilik Zirvesi gibi somut girişimlerle Türk-Amerikan ekonomik ve ticari ilişkilerini geliştirmeye çalıştı. Bu çabalar ilk meyvelerini verdi; yılın ilk 8 ayında Türk-Amerikan ticaret hacmi yüzde 50 oranında artış gösterdi. Dönemin ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton da,

Hillary Clinton

Türk-Amerikan ilişkilerine ekonomik perspektiften bakılması çağrısında bulundu, “Türkiye’nin artan etkinliği, Ortadoğu ve Kuzey Afrika ekonomilerinin modernleşmesi ve entegre olması açısından son derece önemli. Bu vizyonun önümüzdeki yıllarda ortaklığımızın temel taşı olması gerektiğini düşünüyoruz” dedi.

Türk-Amerİkan Baharı devam edecek mİ?

Bir yıl önce yaşanan sorunlara rağmen tarafların birbirini daha iyi anlamaya başladığı yönünde açıklamalar yapılıyordu, yönetim yetkililerince geleceğe yönelik umutlu mesajlar veriliyordu. Ama yine de yıl biterken herkesin aklında şu soru vardı: “2011’deki bu olumlu seyir 2012 ve sonraki yıllarda da devam edecek mi?”

Credits:

Created with an image by Vladimir Solomyani - "untitled image"