Գևորգ Մուրադյան 1919-1998

Ես հայ եմ, հին, ինչպես լեառն այս Արարատյան, Հազար սուր է բախվել իմ վահանին ահեղ: Բայց փշրել եմ նրանց ես ցասումով արդար Եվ լեռներիս նման գլուխս վեր պահել:Մշտապես գլուխը վեր պահած հայ ժողովրդի արժանավոր զավակներից մեկն էլ Գևորգ Էմին է բանաստեղծ,ով բերեց իր անջնջելի լրացումները հայ պոեզիայի:Նա էր որ հորդորեց զգույշ խոսել և զգույշ քայլել այս հողի վրա, քանզի սա ընտրյալների հող է ,քանզի այստեղ միջակ օրինաչափությունները ուժի մեջ չեն,այստեղ դեռ գործում են լեռների օրենքները այն լեռների որտեղ ինչպես ասում են աստվածները անկաշառ են:

Կառլեն Գրիգորի Մուրադյան ծնվել է 1919թ. սեպտեմբերի 30-ին Աշտարակում ուսուցչի ընտանիքում:Մանկությունը անցել է Կոնդ թաղամասում: Այստեղ ստացել է սկզբնական կրթությունը:Դպրոցական տարիներից գրել է բանաստեղծություններ:Մինջև առաջին գրքի լույս տեսնելը մամուլում տպագրված գործերի տակ ստորագրում էր Կառլեն մուրադյան:Քանի որ այդ ժամանակ մոդա էր գրական կեղծանունը Գևորգ անունը վերականգնվեց և սկսեցին ազգանուն որոնել;Նրա ընկերները մեկ ամիս ավելի կոչում էին Գևորգ Սևունի և գրքեր նվիրում այդ անվան տակ :5-6 լավ գրքեր մակագրվեց այդ անվան տակ,բայց այդ մեկնել չէր սազում:Վիգեն Խաչումյանի հետ գրական կեղծանուն էին որոնում և նա թվարկում էր կարճ անուներ որոնղ մեջ էր նաև Էմին <ԳԵՎՈՐԳ ԷՄԻՆ> կարծես թե ստացվեց: Որպեսզի այդ անունը վերջնական լինի տվեցին որ ստորագրի ամենայն հայոց բանաստեղծը:1940թ.լույս է տեսնում գրողի առաջին Նաղաշավիղ ժողովածուն <ԳԵՎՈՐԳ ԷՄԻՆ > կեղծանունով: Ժողովածույի թեման ուսանողական,երիտասարդական ապրումներն են:Նրա մուտքը գրական ասպարեզ գնահատել ու ողջունել են՝ Ստեփան Զորյանը, Դերենիկ Դեմիրճյանը:1940թ. ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական համալսարանի հիդրոտեխնիկական բաժինը:Գևորգ Էմինի մարդկային տեսակին ծանոթանալու համար ընդամենը մեկ դրվագ բավական է,որ հասկանաք թե ում հետ գործ ունենք:36թ. երբ Չարենցը տնային կալանքի տակ էր ենթարկված և նրա բոլոր ընկերները պարզապես խուսափում էին նրան այցելել ,ուսանող Գևորգ Էմին իր ընկերների հետ ցախ էր հավաքում հրազդանի ձորում որպեզի Չարենցը և իր ընտանիքը չսառչի դա մարդկային նկարագիր է համաչձակություն պատերազմից չվախենալու:1942-1944թթ.ծառայել է բանակում:Գրել է փաստավավերագրական ֆիլմերի սցենարներ,որոնցից <Յոթ երգ Հայաստանի մասին> 1967թ. ֆիլմը արժանացել է համամիութենական փառատունի երկրորդ մրցանակին:Առավել կարևոր եղավ նրա <Նորք>1946թ.ժողովածուն,որը թե ժամանակի անբարենպաստ մթնոլորտում քննադատվեց,բայց պարունակում էր արժեքավոր բանաստեզծություններ բազմազան թեմաներով և բարձր արվեստով:

Էմինը հպարտությամբ էր ազդարարում իր ազգային էության մասին:Ազգային փոխված ճակատագրերի մասին էր պատմում <Երգ կռունկի> մասին բանաստեղծությունը որտեղ հեղինակը կռունկին նոր դեր էր վերապահում,այտեղ կռունկը պետք է հայոց բոլոր պանդուխտներին հայրենիք կանչի ու ինքն էլ ետ դառնա երկիր: Բանաստեղծության ասպարեզում նոր ասելիքի և ուղիների սերտումներն Էմինի հանգեցրին <Նոր ճանապարհ> ժողովածույին 1949 թ. որտեղ նա ծրագրեր էր մշակում պոեզիայի գալիքի համար և գրում էր քաղաքացիական բանաստեղծություններ: Գևորգ Էմինի ստեղծագործության թեման իր ժամանակն է պատերազմը, խաղաղությունը 20- դարը: Նրա ստեղծագործության մեջ կարևոր տեղ են գրավում հայն ու Հայաստանը:Նա փառաբանում է Հայաստանի հողն ու ջուրը,մարդկանց նրանց վեհագույն ու առնական հատկանիշները:Էմինի պոեզիային բնորոշ են խոհը,բանաստեղծական պատկերավորման գյուտերը:Ապագայի վերաբերյալ բանաստեղծը մտահոգություն ունի,քանի որ տագնապում է,որ հայոց սուրբ լոռն այդպեսել կմնա օտարության մեջ

Հայ ժողովրդի կարևոր նյութական ու բարոյական հարստությանը նվիրված բազմաթիվ երկեր ստեղծել է Էմինը՝

ՄԵԾԵՐԸ ԳԵՎՈՐԳ ԷՄԻՆԻ ՄԱՍԻՆ

Էմինի տաղանդին շատ է վայելում <<Ահա մեկը,որ շատ գիտե բայց շատախոս չէ>> խոսքը:Նա չի ընդլայնում, այլ կաուտակում է:Այս հարստության շնորհիվ է,որ Էմինի բանաստեղծությունների շատ տողեր նմանվում են թևաոր խոսքերի :Էմինին առավել հետաքրքրում է ծառի բունը, քան սաղարթն ու արմատը,ուստի նրա խոսքը միշտ կտրուկ է.. Պարույր Սևակ:

Եթե հնար լիներ, ես կկանգնեյ Հայաստանի շեմին և ամեն մի հայաստան մտնող օտարերկրացու մի-մի օրինակ <<Յոթ երգ ..>> կնվիրեյ, որպես երեկվա ու այսորվա Հայաստանի իմաստը բացող ոսկյա բանալի..Իլյա Էրինբուրգ

Հայաստանում Սիրահարների այգում կանգնեցվել է նրա արձանը՝

Նրա ստեղծագործություններից առանձնանում են <<Սասունցի պարը>> 1975թ. և <<Յոթ երգ Հայաստանի մասին որի հիման վրա < Հայֆիլմը> նկարահանել է համանուն կինոնկար 1967 թ:

<<Սասունցիների պարը>>

Գևորգ Էմինը պոեզիային բնորոշ են խասքի սղեմությունը,զարդանախշի սակավությունըպատկերավորման գյուտը :Գ. Էմինը մահացել է 1998 թ. հունիսի 11-ին Երևանում։

Created By
Eliza Mamulyan
Appreciate

Made with Adobe Slate

Make your words and images move.

Get Slate

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.