Loading

Uitkomsten en inzichten Online inspiratie- en netwerkbijeenkomst Eerste Hulp bij Eenzaamheid, Den Haag, 5 oktober 2020

Elkaar inspireren, van elkaar leren

In de Week tegen Eenzaamheid 2020 en in deze tijd van corona is het belangrijk om iedereen die zich inzet tegen eenzaamheid samen te brengen. Daarom organiseerde de gemeente Den Haag op 5 oktober 2020 de bijeenkomst "Eerste Hulp bij Eenzaamheid", met als doel: elkaar ontmoeten en van elkaar leren. Om daarmee samen en met nog meer kracht te helpen eenzaamheid bij zoveel mogelijk inwoners van Den Haag te voorkomen of tegen te gaan. Ontdek hier de belangrijkste informatie en uitkomsten van de bijeenkomst.

Zo'n 75 mensen namen deel aan de bijeenkomst.

Wethouder Kavita Parbhudayal

Kavita Parbhudayal, wethouder Den Haag

Wethouder Kavita Parbhudayal vindt het fijn dat we met zoveel mensen deelnemen aan deze bijeenkomst. Er is zóveel mogelijk tegen eenzaamheid, maar dat kunnen we alleen samen doen. De coronapandemie zorgt voor de nodige kopzorgen. We hebben de hele stad nodig om zoveel mogelijk mensen te vinden die met eenzaamheid te maken hebben. En het is mooi dat er, met inachtneming van de RIVM-regels, veel gebeurt. Ondernemers, organisaties en buurtgenoten: het is nu belangrijk om nóg iets meer naar elkaar om te kijken.

EHBE: waar staan we?

Maaike Heijnen, opgavemanager eenzaamheid Den Haag

Maaike Heijnen, opgavemanager eenzaamheid van gemeente Den Haag, vertelt dat de aanpak van eenzaamheid in onze stad langs drie lijnen plaatsvindt:

  1. beter herkennen van eenzaamheid in de Haagse wijken;
  2. versterken van de aandacht van Hagenaars voor elkaar;
  3. effectief en integraal ondersteunen van eenzame Hagenaars.

Eenzaamheid onder Marokkaanse en Turkse migrantenouderen

prof. dr. Tineke Fokkema, onderzoeker bij het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI)

In haar presentatie liet Tineke Fokkema zien dat eenzaamheid bij Turkse en Marokkaanse ouderen vaker voorkomt dan bij ouderen zonder migratieachtergrond. Toch hebben Marokkaanse en Turkse ouderen een groot sociaal netwerk. Hoe kunnen de verschillen verklaard worden? Tineke Fokkema wijst op migrantspecifieke factoren die een rol kunnen spelen:

  • het gebrek aan Nederlandse taalbeheersing in combinatie met de afwezigheid van een steunnetwerk;
  • verveling: een gebrek aan betekenisvolle contacten;
  • een gebrek aan kwaliteit van relaties: ze hebben wél veel sociale contacten, maar die 'aanwezigheid' hoeft niet altijd hetzelfde te zijn als echt 'aandacht';
  • onrealistisch hoge verwachtingen ten aanzien van relaties: migrantenkinderen hebben een minder vanzelfsprekende traditionele zorgplicht dan hun ouders.

Het betrekken en bereiken van migrantengroepen bij eenzaamheidsinterventies. Hoe doe je dat?

Drs. Roshnie Kolste Senior adviseur/projectleider van Pharos, expertisecentrum gezondheidsverschillen

Roshnie Kolste gaf aan dat het belangrijk is om samen te werken met de mensen om wie het gaat om tot effectieve aanpak bij eenzaamheid te komen. Het gaat daarbij om alle stadia van onderzoek en verbetertrajecten, van ontwerp tot uitvoering en evaluatie. De bewezen effecten van die samenwerking hebben o.a. betrekking op de aansluiting bij wat echt nodig is, de acceptatie bij de doelgroep, de effectiviteit en implementatie en de empowerment van mensen zelf. Mensen met een migratie-achtergrond blijken echter vaak niet betrokken te worden. Hoe kun je dat wél doen?

  • Pas het taalgebruik aan (taal, kernboodschap, beeldmateriaal, herkenbaarheid en test alles).
  • Verken de doelgroep (cijfers, focusgroepgesprekken).
  • Bereik ze, door op de juiste plekken te komen. En werk aan een vertrouwensrelatie;
  • Ook intermediairs kunnen ingezet worden, zoals ervaringsdeskundigen, vertegenwoordigers van de doelgroep en taalambassadeurs.
  • Samenwerken met inwoners, bijvoorbeeld bij het stellen van prioriteiten, het uitwerken van acties of interventies en/of het organiseren van activiteiten.

Tot slot een aantal tips om de aanpak, het plan of de interventie goed aan te laten sluiten: doe het samen en leer samen (dit zorgt voor groepsvorming en sociale verbinding); verlaag praktische drempels (kosten, toegang, ...), werk samen met bestaande initiatieven en groepen, sluit aan bij de wens van mensen om kennis op te doen en betrek familie of het netwerk van mensen.

Signaleren van eenzaamheid, een introductie vanuit GGZ-perspectief

Maud Bartelds, preventiedeskundige van Indigo Preventie

In haar workshop verzorgde Maud Bartelds een kennismaking met de signaleringstrainingen rond eenzaamheid. Aan bod kwamen onder andere:

  • de definitie van eenzaamheid;
  • verschillende soorten eenzaamheid;
  • signalen van eenzaamheid;
  • de veschillen en overeenkomsten tussen depressie en eenzaamheid;
  • de oorzaken en gevolgen van eenzaamheid.

Conclusie: eenzaamheid is complex en er zijn geen gemakkelijke oplossingen.

Hersenverandering bij langdurige eenzaamheid

Jeanine Sinke, Het Aandachtshuis

Jeanine Sinke liet in haar workshop zien dat ernstige of chronische eenzaamheid zorgt voor verandering van functie en structuur van de hersenen. Deze veranderingen belemmeren het omgaan met andere mensen. De drie belangrijkste veranderingen in de hersenen zijn: het stressbrein, moeite hebben met gezichten aflezen en het knuffelhormoon dat niet meer aangemaakt wordt. Als mensen deze belemmeringen ervaren is het belangrijk om in de communicatie rekening te houden met deze veranderingen.Als mensen deze belemmeringen hebben, kun je hen ondersteunen? Denk dan aan de eerste levensbehoeften van de mens: aandacht, acceptatie en aanraking. Om met hen in gesprek te gaan kun je hen veiligheid, vertrouwen en voorspelbaarheid geven als basis. Bij de ondersteuning kun je ook aan het volgende denken:

  • zorg voor beweging;
  • stimuleer de zintuigen;
  • zorg voor creatieve opdrachten en ondersteuning;
  • geef regelmatig complimenten;
  • ga op onderzoek uit en bepaal samen de belangrijkste waarden en vaardigheden;
  • geef een mooi opschrijfboekje en een pen en vraag iedere dag 3 positieve ervaringen van de dag op te schrijven. Kijk hier in gesprekken samen op terug.

Wijkaanpak 1: ervaringen vanuit o.a. Loosduinen

Remke van Rooden is sociaal makelaar in Loosduinen en deelt haar ervaringen met de aanpak van eenzaamheid. In de workshop komt een aantal tips naar voren.

  1. Elk project heeft een houdbaarheidsdatum (je weet nooit wanneer de subsidie stopt). Denk dus bij de start van een project al na over de borging. Want wat als jij er niet meer bent? Investeer dus in partners en collega’s die in uitvoering het thema onder de aandacht kunnen blijven brengen (continue bewustwording).
  2. Pin je niet vast op één doelgroep. Remke's ervaring is dat je dan in een soort visuele cirkel terecht komt. Iedereen blijft dan een beetje hangen in aanbod-kennis-vooroordelen.
  3. Zoek dus partners in de wijk waarmee je eenzaamheid breed kan aanpakken. In Loosduinen heeft Remke inzet gedaan op een bewustwordingscampagne. In samenwerking met TV Loosduinen is er een coproductie geweest ‘wat betekent eenzaamheid voor jou?'
  4. Kijk naar het aanbod in jouw wijk. In Remke's stadsdeel is er bijvoorbeeld geen aanbod op de doelgroepen "30-40 jarigen" en "gescheiden ouders". Het kost te veel tijd en energie om dan een campagne daarop te richten.
  5. In Loosduinen is een lerend netwerk eenzaamheid gestart. Dit netwerk bestaat uit professionals, vrijwilligersorganisaties, ervaringsdeskundigen, bewoners en stadsdeelmedewerkers. Het netwerk zorgt voor verdieping en onderlinge hulp.
  6. Het belangrijkste is wellicht: maak PR. Remke was nieuw en onbekend in Den Haag en met het stadsdeel en haar werkwijze was dan om zoveel mogelijk PR te maken. Door meerdere artikelen in de Posthoorn en op Facebookpagina Voor Welzijn te plaatsen krijgt Remke steeds vaker vragen van bewoners. Ook ondernemers weten haar te vinden en professionals reageren. Dit werkt dus goed. Het mooie van het contact met bewoners is dat partijen weer nieuwe projecten kunnen starten in samenwerking met het opbouwwerk.
  7. Tot slot: eenzaamheid kunnen wíj niet aanpakken. De bewoner die lijdt aan eenzaamheid zal zélf stappen moeten ondernemen om uit eenzaamheid te komen. Als professional, als vrijwilliger, als medebewoner kunnen we wel handreikingen bieden. Het begint met signaleren en bespreekbaar maken. Tevens kunnen we de persoon toeleiden naar de juiste ondersteuning. Dit betekent maatwerk leveren.

Wijkaanpak 2: ervaringen vanuit o.a. Haagse Hout

Esther Reesink, kwartiermaker eenzaamheid, gemeente Den Haag

Esther Reesink presenteerde haar bevindingen van de Haagse wijkaanpak van eenzaamheid. Dit leidde tot een aantal inzichten:

  • Het is lastig om de aandacht rond eenzaamheid vast te houden. Mensen en organisaties willen al snel weten: 'What's in it for me?"
  • Het is soms ingewikkeld om om te gaan met de grote hoeveelheid aan ‘eilandjes’ in een wijk. Het is heel belangrijk om de meerwaarde van samenwerken scherp en helder te hebben.
  • De rol van het stadsdeel mag duidelijker worden: wat doet die rond eenzaamheid?

Het vervolg: wat gebeurt er de komende tijd?

De vervolgplannen in Den Haag

Maaike Heijnen nam ons mee met de plannen voor de komende periode. Wat gaat er vanuit Eerste Hulp Bij Eenzaamheid in Den Haag gebeuren? De inzet gebeurt langs drie lijnen:

  1. De uitkomsten van de persona's in Den Haag worden gedeeld, net zoals informatie over de effectiviteit van interventies en wijkfactsheets;
  2. De stedelijke publiekscampagne 'Eenzaamheid kent veel gezichten' en de wijkcampagne 'Een klein gebaar kan een leven veranderen' komen eraan. Net zoals meer signaleringstrainingen en een tv-serie over eenzaamheid;
  3. Er komt wijkaanpak op maat en verschillende lokale initiatieven worden voortgezet.

Meer informatie?

Kijk op www.ehbe.nl of mail naar ehbe@denhaag.nl

Meer informatie? Kijk op www.ehbe.nl
Created By
Hugo van den Beld | Aanpakeenzaamheid.nl
Appreciate