Loading

Solaris – promieniowanie X dla fizyki, chemii, biologii i medycyny Marek Stankiewicz (Uniwersytet Jagielloński)

Synchrotron SOLARIS to strategiczna inwestycja dla rozwoju polskiej nauki, umieszczona na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej.

To wyjątkowe, multidyscyplinarne urządzenie badawcze, wytwarzające promieniowanie elektromagnetyczne (synchrotronowe) o niespotykanych właściwościach, obejmujących ekstremalną intensywność, szeroki zakres widmowy: od podczerwieni do promieniowania rentgenowskiego, kontrolowaną polaryzację, silną kolimację i określoną strukturę czasową.

Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS powstało w wyniku wieloletnich starań środowiska naukowego zrzeszonego wokół Polskiego Towarzystwa Promieniowania Synchrotronowego.

Jest jednym z trzynastu synchrotronów w Europie, pierwszym w obszarze Europy Centralnej źródłem promieniowania synchrotronowego.

Oferując szerokie spektrum nowoczesnych technik badawczych otwiera nowe perspektywy w wielu obszarach badań podstawowych i stosowanych, w naukach ścisłych i przyrodniczych, również w medycynie, archeologii, historii sztuki i innych. Jest wyjątkową platformą rozwoju współpracy krajowej i międzynarodowej oraz pełni funkcję inkubatora nowych technologii.

Doceniając znaczenie synchrotronu SOLARIS dla nauki w naszej części Europy polski rząd wskazał go jako infrastrukturą partnerską w Konsorcjum Środkowoeuropejskiej Infrastruktury Badawczej CERIC-ERIC.

SOLARIS udostępnia naukowcom promieniowanie synchrotronowe od jesieni 2018 r. Obecnie użytkownicy synchrotronu mogą prowadzić badania z wykorzystaniem czterech stacji badawczych (PEEM, PHELIX, XAS, UARPES) oraz kriomikroskopu elektronowego Titan Krios G3i. Pięć kolejnych linii badawczych znajduje się w fazie budowy, przy czym dwie zostaną udostępnione naukowcom już w 2021 r.

W związku z budową wysokoenergetycznej linii krystalograficznej realizowany jest również projekt rozbudowy hali eksperymentalnej. Docelowo w NCPS SOLARIS naukowcy będą mogli korzystać z kilkunastu stacji pomiarowych, a badania będą prowadzone 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu.

Działający przy Uniwersytecie Jagiellońskim SOLARIS zapewnia otwarty dostęp do swej infrastruktury badawczej grupom badawczym z Polski i z zagranicy.

Centrum zlokalizowane jest na terenie Kampusu 600-lecia Odnowienia UJ.

Zasady dostępu oraz szczegółowe informacje: https://synchrotron.uj.edu.pl/

Marek Stankiewicz jednym z inspiratorów powstania Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS i jego dyrektorem.

Ukończył studia Fizyki na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1973r.

Pracując w Zakładzie Optyki Atomowej Instytutu Fizyki początkowo zajmował się spektroskopią laserową. Od 1986, kiedy otrzymał stanowisko Reserach Fellow na Uniwersytecie w Reading (GB) rozpoczął badania z wykorzystaniem promieniowania synchrotronowego.

Zatrudniony na stałe w Instytucie Fizyki UJ rozwinął intensywną współpracę międzynarodową w obszarze wysokoenergetycznej spektroskopii molekularnej otrzymując kolejne kontrakty na Uniwersytecie w Reading oraz w Royal Institute of Technology w Sztokholmie i prowadząc badania w ośrodkach synchrotronowych w Daresbury (GB), Lund (S) oraz w Trieście (I).

Brał również udział w projekcie The UK Attosecond Science Project – poświęconemu generacji ultra krótkich impulsów światła i badaniu ich oddziaływania z materią.

W 2009 otrzymał tytuł profesora.

Doceniając nowe, multidyscyplinarne horyzonty badawcze dostępne dzięki ośrodkom synchrotronowym przez wiele lat popierał inicjatywę budowy synchrotronu w Polsce.

W roku 2010, po pozyskaniu przez Uniwersytet Jagielloński środków z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na budowę Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS został kierownikiem projektu. Po jego zakończeniu, od 2015 pełni funkcję dyrektora SOLARIS.

17 października 2020 r. godz. 17:30

Audytorium Gmachu Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego

Credits:

Created with an images by SOLARIS and Marek Stankiewicz