Loading

Onze Kempense rugzak

Ik ga op reis en ik neem mee…

een waardevolle rugzak vol Kempense troeven en kenmerken.

Zo is de Kempense zandgrond een fundamenteel ingrediënt van de Kempen, iets wat de Kempen mee maakt en gemaakt heeft. Onze ondergrond beïnvloedt onze ruimtelijke ontwikkeling, onze dorpsontwikkeling, onze economische ontwikkeling, onze vorm van samenleven vroeger en ook nu. Deze ondergrond vormde ook het karakter van de Kempenaren: “We zijn een veerkrachtige regio. We maken van een zwakte een sterkte”. Dit alles zorgde ervoor dat er bijzondere Kempense plekken zijn ontstaan: de koloniën, de Warande, de nucleaire zone, de hogescholen, de kanalen, het vennengebied, de Kempense meren, innovatieve zorgspelers … . Het is met deze kenmerken in onze bagage dat we op pad gaan.

De Kempen kent de kunst om moeilijke situaties om te buigen naar kansen. Samenwerking zit ons hierbij in het bloed. En ja, onze koppigheid durft dan ook wel eens te helpen. Wanneer in het verleden de Kempen uitgekozen werd om de opvang van landlopers te organiseren, dan betekende dit meteen ook het ontstaan van unieke kolonies die tot vandaag een maatschappelijke rol vervullen. Denk hierbij aan de mix van natuur, ecosysteemdiensten, toerisme en penitentiaire instellingen. Door de komst van de nucleaire sector evolueerden we tot een expertiseregio in medische isotopen en nucleaire afvalberging. Arme zandgrond hield ons niet tegen om een belangrijke landbouwregio te worden of om de grondstoffen te benutten en bouwmaterialen en glas te produceren. Zijn er structurele problemen in de zorg, dan pakken we ze zo goed en zo kwaad als kan pragmatisch aan. Niet voor niets zijn de gezinsverpleging, het eerste JAC (jongerenadviescentrum), de CADO’s (collectieve autonome dagopvang voor ouderen), de farmaceutische industrie, de pil, LiCalab, … het resultaat van pionieren in de Kempen.

Voelen we de grenzen van globalisering en de draagkracht van onze aardbol, dan antwoorden we met projecten en samenwerking over verschillende sectoren heen en zetten we in op technologie die er dan toe doet. De geothermie, zonneregio Kempen, het eerste biogas op ons aardgasnet zijn slechts enkele voorbeelden.

Tot slot zien we in de Kempen een sterke aanwezigheid van technisch en technologisch onderwijs en onderzoek, zowel inzake bio-economie en voedselproductie, als op vlak van de maakindustrie, zorginnovatie en duurzame bouwtechnieken. Dit maakt de Kempen een ideale biotoop voor innovatie.

Het landschap om ons heen

"Wie enkel naar zijn eigen voetstappen kijkt mist veel van de rijkdom onderweg." Ook met het Kempenpact2030 kijken we naar de wereld om ons heen en leggen we de link met wat de Kempenaar nu al doet. We maken verbinding met eerder opgestarte waardevolle trajecten en met het werk van bestaande netwerken en partners. Het Kempenpact2030 is een levende schakel in een wijde omgeving in transitie.

Het beleid

Streekbeleid is onlosmakelijk verbonden met andere bestuurlijke niveaus. En dit in twee richtingen. Sommige zaken vragen een zeer lokale aanpak, en daar is het gemeentelijke bestuur de ideale actor. Is de gemeentegrens te beperkt voor een uitdaging dan is een bovenlokale aanpak complementair aan deze lokale inspanningen. Bovendien biedt het netwerk van Streekplatform Kempen kansen voor samenwerkingen met sociale partners, kenniscentra en onderwijsinstellingen, waar ook lokale besturen mee de vruchten van plukken. Wat de Kempen realiseert op vlak van energie is hier een mooi voorbeeld van.

Tegelijkertijd is het Kempenpact2030 ingebed in het provinciale, Vlaamse, federale en Europese beleid. Initiatieven rond ruimtegebruik en mobiliteit passen zo in de provinciale strategische visie ruimte. Een plan voor het Kempens openbaar vervoer wordt opgemaakt in de vervoerregio, een bestuursorgaan dat zijn oorsprong vindt in Vlaamse regelgeving. Ook timing speelt hierin een rol. Zo is het overleg rond de mogelijkheid van een nationaal park in de Kempen uitgesteld totdat de Vlaamse regelgeving de nodige duidelijkheid geeft inzake de voorwaarden van erkenning, rechtszekerheid voor de landbouwsector en mogelijk flankerend beleid. Bij de opmaak van het Kempenpact2030 was het nog te onduidelijk wat de impact van een gebiedserkenning ‘nationaal park’ zou zijn voor de verschillende actoren in het gebied.

Kempen2030

Kempen2030 is de Kempense krachtenbundeling om het ‘burgemeestersconvenant voor klimaat en energie’ te realiseren. Het vloeit voort uit de VN klimaatakkoorden en de akkoorden binnen de Europese Unie. Het programma zet zowel in op klimaatmitigatie (= het verminderen van de impact op de klimaatopwarming) als op klimaatadaptatie (= aanpassingen van onze omgeving zodat de impact van de klimaatopwarming tot een minimum beperkt blijft). Zo streeft het partnerschap van Kempen2030 ernaar om 40% minder CO2 uitstoot te realiseren, en wil het duurzame, veilige en betaalbare energie voor iedere Kempenaar garanderen.

Elk individu en elke sociaaleconomische actor zal noodzakelijkerwijze zijn bijdrage moeten leveren om deze doelstellingen waar te maken. Het Kempenpact2030 focust zich hierbij op initiatieven die een regionale aanpak vragen, vaak ook over verschillende beleidsdomeinen heen. Hernieuwbare energie, en in het bijzonder de Kempense trekkersrol in groen gas en geothermie zijn hier een belangrijk onderdeel van. Net zoals het ijveren voor klimaatvriendelijke mobiliteit.

Kempens mobiliteitsplan

Voor het optimaliseren van de Kempense mobiliteit hebben de Kempense partners met de opmaak van een mobiliteitsplan Noorderkempen, een mobiliteitsplan Middenkempen en een mobiliteitsplan Zuiderkempen - onder regie van provincie Antwerpen - gekozen voor een gemeentegrensoverschrijdend en gefaseerde aanpak van de mobiliteitsuitdagingen. Dit wordt samen met het werk van de vervoerregio geïntegreerd tot één Kempens mobiliteitsplan. In 2019 slaagde de Kempense vervoerregio erin om als eerste in Vlaanderen een akkoord te hebben van een regionaal openbaar vervoersplan.

Eén plus één is meer dan twee

De kracht van een Kempenpact2030 ligt in sector- en organisatie-overstijgende samenwerkingen. Echter, het Kempenpact2030 heeft niet de ambitie om een representatief beeld te geven van bestaande initiatieven van alle Kempense sociaaleconomische spelers, noch van alle reeds aanwezige samenwerkingen tussen stakeholders. Het heeft wel de ambitie om door een gemeenschappelijk hokjesoverschrijdend denken meerdere stenen te verleggen richting een nog betere leef- en werkomgeving voor de Kempenaar.

Even terugblikken en vooruitkijken

Het Kempenpact2030 is evenmin een losstaand gegeven in de tijd, maar bouwt verder op de initiatieven die opgestart werden onder de vlag van het RESOC Kempen en het Streekplatform Kempen. Hierbij zijn te vermelden: eerdere Streekpacten en het Dynamisch actieplan Kempen (DYNAK), het programma ‘Versterkt Streekbeleid Kempen’, de Kempense memoranda aan de Vlaamse en federale regeringen [ 1 ]. Tegelijkertijd laat het Kempenpact2030 ruimte voor dynamiek en staat het open voor nieuwe projectideeën de komende jaren. Tweejaarlijkse actieplannen zullen deze dynamiek stroomlijnen.

[ 1 ] Allen raadpleegbaar op www.streekplatformkempen.be