Loading

PTF w Warszawie Jerzy Garbarczyk (Politechnika Warszawska)

Zanim powstało Polskie Towarzystwo Fizyczne, w Warszawie 28 stycznia 1919 roku, na Politechnice założono Towarzystwo Fizyczne o zasięgu lokalnym.

Przewodniczącym został Józef Kowalski-Wierusz, który wkrótce poświęcił się karierze dyplomatycznej, a wiceprzewodniczącym – Stanisław Kalinowski, który był głównym inicjatorem powstania PTF.

Towarzystwo Fizyczne w Warszawie przekształciło się formalnie w Oddział Warszawski PTF piątego maja 1920 roku. Pierwszym przewodniczącym OW został Wacław Werner.

Oddział Warszawski od początku swojego istnienia był bardzo aktywny w organizowaniu odczytów popularnonaukowych z fizyki, które cieszyły się dużym zainteresowaniem.

Frekwencja na odczytach dochodziła nawet do 350 osób a audytoria fizyki zlokalizowane na UW i PW, pękały w szwach.

W okresie międzywojennym w Warszawie zorganizowano 2 zjazdy PTF: I – w 1923 roku oraz VI – w roku 1932. Uroczyste inauguracje oraz zakończenia obu z nich miały miejsce w reprezentacyjnej Dużej Auli PW. Wykłady I Zjazdu odbywały się głównie na UW, zaś VI Zjazdu – na PW.

W latach dwudziestych i trzydziestych, czołowymi postaciami PTF w Warszawie (oraz w całym kraju) byli Stefan Pieńkowski (UW) oraz Mieczysław Wolfke (PW). Pieńkowski był wybitnym organizatorem życia naukowego oraz twórcą uznanego w skali europejskiej ośrodka fizyki przy ul. Hożej 69. Spod jego skrzydeł wyszli czołowi fizycy polscy, jak A. Jabłoński, Sz. Szczeniowski, L. Sosnowski i wielu innych. Mieczysław Wolfke był niewątpliwie jednym z najwybitniejszych fizyków polskich w historii. Jest on powszechnie uważany za prekursora holografii, a ponadto jest współodkrywcą ciekłej odmiany helu II, która w późniejszych latach okazała się być fazą nadciekłą.

W roku 1937 lista członków OW PTF wynosiła 115.

W okresie okupacji działalność PTF została zawieszona. Interesującym epizodem z tego okresu jest fakt, że Wacław Werner ukrywał przed Niemcami, w piwnicy swojego domu, preparat radowy należący do Pracowni Radiologicznej TNW.

Po wojnie, za sprawą Stefana Pieńkowskiego, energicznie przystąpiono do odbudowy Polskiego Towarzystwa Fizycznego. W Warszawie, przez trzy kolejne lata: 1947, 48 oraz 49 odbywały się Zjazdy Fizyków: X, XI oraz XII. Przewodniczącymi Oddziału Warszawskiego PTF w latach 1949- 52 byli kolejno: wybitny optyk teoretyk - Wojciech Rubinowicz, oraz późniejszy twórca warszawskiej szkoły półprzewodników oraz organizator Instytutu Fizyki PAN - Leonard Sosnowski.

Na następny warszawski zjazd trzeba było czekać aż czterdzieści lat. Zjazd ten, opatrzony numerem XXX, odbył się na Uniwersytecie Warszawskim w 1989 roku.

W drugiej połowie XX wieku na mapie ośrodków fizyki w Warszawie wiele się zmieniło, powstawały nowe instytuty badawcze, ale OW PTF niezmiennie realizował swoje statutowe zadania.

W roku 2005 na Politechnice Warszawskiej zorganizowano XXXVIII Zjazd, który był szczególnie uroczysty ze względu na obchody Światowego Roku Fizyki.

W styczniu 2019 roku Oddział Warszawski zorganizował okolicznościową sesję związaną ze 100-leciem powstania Towarzystwa Fizycznego w Warszawie. Przez minione 100 lat Oddziałem Warszawskim kierowało kolejno około 30. przewodniczących (dane z lat trzydziestych są niepełne). W roku 2020 lista aktywnych członków OW PTF obejmuje 388 osób.

(na zdjęciu: obrady VI Zjazdu Fizyków Polskich w Małej Auli Politechniki Warszawskiej)

Jerzy E. Garbarczyk – absolwent Wydziału Fizyki UW - jest profesorem pracującym na Wydziale Fizyki PW.

Specjalizuje się w jonice ciała stałego. Przedmiotem jego zainteresowań są przewodniki superjonowe oraz nanomateriały powstałe w wyniku termicznej nanokrystalizacji szkieł o mieszanym przewodnictwie jonowo-elektronowym. W jego zespole badawczym powstają nanomateriały o unikalnych właściwościach fizycznych. Wypromował sześciu doktorów fizyki.

Jest autorem trzech podręczników akademickich z zakresu podstaw fizyki i fizyki ciała stałego. Opracował także monografię nt. dziejów fizyki na Politechnice Warszawskiej.

W latach dziewięćdziesiątych był prodziekanem Wydziału FTiMS PW, później - wicedyrektorem Instytutu Fizyki PW, a następnie przez dwie kadencje pełnił funkcję prodziekana Wydziału Fizyki PW.

W latach 2002-06 był koordynatorem europejskiego Centrum Doskonałości CEPHOMA (Centre of Photonics and Materials for Prospective Applications).

W Światowym Roku Fizyki 2005 był przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego XXXVIII Zjazdu PTF w Warszawie. W tym okresie, przez cztery lata pełnił funkcję przewodniczącego Oddziału Warszawskiego PTF.

16 października 2020 r. godz. 16:00

Aula Gmachu Fizyki, Politechnika Warszawska

Credits:

Photos by Narodowe Archiwum Cyfrowe and Jerzy Garbarczyk