Loading

#kaynakgöster İnternette Bilgi Kirliliğine Dur De!

Günümüzde sosyal medya ve internet bizi hiç olmadığımız kadar birbirimize bağlıyor. Bir çok bilgiye Twitter'dan, Youtube'dan ve haber sitelerinden anında erişebiliyoruz,

fakat bir sorun var!

İnternetteki bilgilere güvenemiyoruz!

Çünkü birinin ak dediğine öteki kara diyor. Haber sitelerinde gördüğümüz haberler yanlış, fotoğraflar bir kaç yıl önceki bir olaya ait çıkabiliyor. Youtube gibi video içerik platformlarında ve hatta televizyonlarda bile oldukça yalan yanlış bilgiler dolanıyor.

Peki neyin doğruluğuna daha çok güveniyoruz?

Akademik ve bilimsel kaynaklara tabii ki!

Wikipedia gibi ansiklopedilere,

Web of Knowledge gibi makale kataloglarına...

Çünkü kaynak gösteriyorlar!

Akademik kaynaklarda hiçbir bilgi kanıtsız, temelsiz değildir.

Peki neden kaynak göstermeliyiz?

Neden bu kadar önemli bu kaynak göstermek?

1. Hakkını Vermek

Her şeyden önce eser/çalışma sahibine hakkını vermek için. Her biliminsanı kendine önce gelenlerin işlerinin üzerine koyarak ilerler. [1]

Bramley, Barrington. “The Portrait of Newton.” [3]
“Daha ilerileri görebildiysem, bu devlerin omuzlarına basarak ayakta durduğumdandır.” - Isaac Newton [4]

2. Gerçeklik Kontrolü

Kaynak göstermemizin bir diğer nedeni, gerçeklik kontrolü (fact-checking) yapabilmek. [1]

Doğruluk Payı ve Teyit.org gibi siteler bunu haberler ve demeçler için yapıyor olsa da, bir iddianın ya da bilginin kaynaklarını görmeden bu çok zordur.

Herkes kendi kaynağını gösterse de biz kendimiz karar versek.

3. İz Bırakmak

Bir an için internette url/link dediğimiz bir şeyin olmadığını düşünün. Hiç bir anlamı kalmazdı değil mi? [1]

İşte kaynak göstermek de ileri okuma yapmak isteyen, bilgileri birbirine bağlamak isteyenler için geride bırakacağımız izlerdir. Böylece ilk kaynağa kadar takip edebilirler.

4. İntihali Önlemek

Kısaca, eğer verdiğiniz bilgi herkesçe bilinen bir şey ya da kendi fikriniz değilse ve siz bunun kaynağını göstermiyorsanız intihal ya da fikir hırsızlığı yapmış olursunuz. Çünkü, kaynak yoksa bu sizin fikriniz demektir. Kaynak gösterilirse farkında olmadan yapılan intihal de ortadan kalkar. [2, 5]

Peki internetteki/sosyal medyadaki bu bilgi kirliliğine karşı ne yapabiliriz?

!

Doğruluğundan şüphe ettiğiniz bir içeriğin, haberin ya da bilginin altına yorum yazılabilecek, haber sitesi, sosyal medya vb. her yerde altına #kaynakgöster yazmanız yeterli.

Hatta günündeysen, bu videonun linkini de bırakın ki onlar da sebebini anlasınlar…

Neyi değiştirecek deme!

"Kaynak göstermezsem birileri gelir bunu bu etiketle sorar" korkusu ile kaynak gösterir ya da "neden daha önce yapmıyormuşum" diye düşünüp aydınlanabilirler.

Sen de doğruluğundan emin olmadığın içeriklerden kaynak göstermelerini iste ve

İnternetteki bilgileri daha güvenilir yap!

#kaynakgöster

KAYNAKLAR

1. GetRefME. “RefME | Why Citations Are Important.” YouTube, YouTube, 11 Jan. 2016, www.youtube.com/watch?v=dtxOKWRIJpk&

2. ODTÜ Uygulamalı Etik Araştırma Merkezi İntihal http://ueam.metu.edu.tr/intihal (23 Ocak 2019’da erişildi)

3. Bramley, Barrington. “The Portrait of Newton.” Portrait of Isaac Newton, Isaac Newton Institute for Mathematical Sciences, 1992, Portsmouth Estate, www.newton.ac.uk/about/art-artefacts/newton-portrait.

4. Newton, Isaac. Letter to Robert Hooke. 5 Feb 1676. qtd. in David Brewster. Memoirs of the Life, Writings, and Discoveries of Sir Isaac Newton. vol. 1. Edingurgh: N.p. The Newton Project. Web. 11 Aug. 2015.

5. Topçuoğlu, Tuğsan. “İntihal.” Yalansavar, 10 Jan. 2019, yalansavar.org/2018/09/15/intihal/.

Destekleyenler

www.yalansavar.org
www.bilimfili.com
www.teknoseyir.com
www.acikbilim.com
www.evrimagaci.org
www.bilim.org
www.bilimtreni.com
www.fezagezginleri.com
Hypatia Bilim Youtube Kanalı
popsci.com.tr
sarkac.org
mektepp.com

Credits:

Created with images by Thom - "half closed laptop" • rawpixel - "untitled image" • rawpixel - "untitled image" • 3844328 - "correcting proof paper" • TeroVesalainen - "question mark hand drawn solution" • edar - "business signature contract" • TeroVesalainen - "checklist check list" • geralt - "turn on turn off energy" • VISHNU_KV - "cyber security online computer" • pixelcreatures - "cms wordpress content management system" • Nghia Le - "untitled image"

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a copyright violation, please follow the DMCA section in the Terms of Use.