Loading

Οι λαοί και οι πολιτισμοί της Εγγύς Ανατολής

Οι λαοί της Μεσοποταμίας

Η ιστορία στην ουσία αρχίζει από τη Μεσοποταμία, με τους Σουμέριους.

Οι Σουμέριοι:

  • Ήταν ο πρώτος λαός στον κόσμο ο οποίος ανέπτυξε υψηλό πολιτισμό.
  • Ήταν πιθανώς λαός ινδοευρωπαϊκής καταγωγής.
  • Εγκαταστάθηκαν στη Μεσοποταμία από τα μέσα της 4ης χιλιετίας.
  • Εφηύραν τον τροχό, το άροτρο, την επεξεργασία των μετάλλων, μία μορφή γραφής, τη σφηνοειδή.
  • Πρώτοι αυτοί ίδρυσαν απόλυτα οργανωμένες πόλεις, με κυριότερη την Ουρ.

Κατά την 3η χιλιετία:

  • Σημιτικοί λαοί αναμειγνύονται με τους Σουμέριους.
  • Παίρνουν από αυτούς πολιτισμικά στοιχεία.
  • Δημιουργούν ένα μεγάλο ενιαίο κράτος.

Τη 2η χιλιετία:

  • Η πόλη της Βαβυλώνας είναι κεντρική.
  • Ολόκληρη η Μεσοποταμία αποτελεί ένα ισχυρότατο κράτος.
  • Περίοδος ακμής: η περίοδος της βασιλείας του Χαμουραμπί (1730- 1695 π.Χ.).
  • Στον Χαμουραμπί οφείλεται η αρχαιότερη γραπτή νομοθεσία η οποία σώθηκε χαραγμένη σε μία πέτρινη στήλη (Κώδικας Χαμουραμπί).

Οι νόμοι του Χαμουραμπί:

  • Είναι πολύ αυστηροί
  • Μας δίνουν πληροφορίες για τον τόπο που είχε δομηθεί η κοινωνία εκείνη την εποχή.

Το βαβυλωνιακό κράτος βοήθησε ιδιαίτερα την ανάπτυξη των επιστημών και των γραμμάτων.

  • Η επιστήμη της αστρονομίας οφείλει στους Βαβυλώνιους τα πρώτα της βήματα
  • Το έπος Γκιλγκαμές είναι ο πολυτιμότερος καρπός της πνευματικής τους ανάπτυξης.
Το Έπος του Γκιλγκαμές είναι ένα επικό ποίημα από την περιοχή της Βαβυλωνίας κι αποτελεί το αρχαιότερο γνωστό λογοτεχνικό έργο.

Οι Ασσύριοι:

  • Κατοικούσαν στη Βόρεια Μεσοποταμία
  • Κατορθώνουν να καταλύσουν το βαβυλωνιακό κράτος και να καταλάβουν ολόκληρη τη Μεσοποταμία.
  • Αυτό συμβαίνει προς το τέλος της Εποχής του Χαλκού.
  • Η πόλη Νινευί, στα βόρεια, αναδεικνύεται ως νέο κέντρο.

Η Αίγυπτος

Οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν την Αίγυπτο «Δώρον του Νείλου», επειδή η Αίγυπτος οφείλει την ανάπτυξή της σε μεγάλο βαθμό στον ποταμό Νείλο.

  • Ο Νείλος, που πηγάζει σχεδόν από τον Ισημερινό, διασχίζει την Αίγυπτο σε μία απόσταση 1.000 χιλιομέτρων και βοηθάει στο να δημιουργηθεί γόνιμο έδαφος για τις καλλιέργειες.
  • Ο Νείλος είναι η μόνη οδός επικοινωνίας για την Αίγυπτο με τη βοήθεια των πλοίων.
  • Συνηθισμένοι στη ναυσιπλοΐα οι Αιγύπτιοι διακινδυνεύουν και ταξίδια στην ανοιχτή θάλασσα.
  • Πλέουν προς τις ακτές της Παλαιστίνης, απ’ όπου προμηθεύονται ξυλεία.
  • Όμως τακτικά ο Νείλος πλημμυρίζει και τα νερά του κατακλύζουν τις γύρω περιοχές.
  • Η χλωρίδα και η πανίδα στις όχθες του Νείλου καλύπτουν απόλυτα τις ανάγκες των Αιγυπτίων.
  • Στο δέλτα του ποταμού ψαρεύουν και το κυνήγι είναι άφθονο.
  • Εκεί φυτρώνει σε αφθονία ο πάπυρος, τον οποίο χρησιμοποιούν για να κατασκευάζουν πλοία, καλάθια, σχοινιά και, κυρίως, ένα είδος χαρτιού.

Η Αίγυπτος

  • Είναι το πρώτο ισχυρό ενιαίο κράτος στην ιστορία.
  • Η ανάπτυξή του ξενικά από τις αρχές της Εποχής του Χαλκού.
  • Οι ηγεμόνες του φέρουν τον τίτλο του Φαραώ.

Η χώρα, διαδοχικά, γνωρίζει τρεις περιόδους ακμής:

1. Η περίοδος του Αρχαίου Βασιλείου(3000- 2200 π.Χ.)

  • Το κράτος οργανώνεται.
  • Κοντά στην πρωτεύουσα Μέμφιδα οι Φαραώ οικοδομούν γιγαντιαίους τάφους, τις πυραμίδες.

2. Η περίοδος Μέσου Βασιλείου (2050-1800 π.Χ.)

  • Η Αίγυπτος ακμάζει.
  • Για να προστατευθούν από τις επιδρομές, οι Αιγύπτιοι οχυρώνουν τα σύνορα της χώρας.
  • Η πρωτεύουσα μεταφέρεται στη Θήβα, στην Άνω Αίγυπτο.

3. Η περίοδος του Νέου Βασιλείου (1600-1100 π.Χ.)

  • Η Αίγυπτος ακολουθεί ιμπεριαλιστική πολιτική και επεκτείνεται προς τον Νότο και την Ανατολή.
  • Κοντά στη Θήβα οι Φαραώ χτίζουν τους τάφους τους «στην κοιλάδα των βασιλέων» και οικοδομούν λαμπρούς ναούς, όπως του Καρνάκ, του Λούξορ και του Αμπού Σιμπέλ.

Ο Φαραώ

  • Θεωρείται γιος του υπέρτατου θεού των Αιγυπτίων, του Όσιρι.
  • Είναι απόλυτος κυρίαρχος, διοικεί τον στρατό και είναι ο ανώτατος θρησκευτικός αξιωματούχος.
  • Ο Φαραώ για να κυβερνά χρησιμοποιεί πλήθος κρατικών υπαλλήλων.

Οι χωρικοί

  • Αποτελούν τα εννέα δέκατα του αιγυπτιακού πληθυσμού.
  • Δεν είναι ιδιοκτήτες των κτημάτων που καλλιεργούν.
  • Πληρώνουν στους κατόχους της γης (Φαραώ, κρατικούς υπαλλήλους, ιερατείο) βαρείς φόρους.

Οι τεχνίτες

  • Ζουν στις πόλεις.
  • Είναι ξυλουργοί, οικοδόμοι, σιδηρουργοί, επεξεργαστές μετάλλων, χρυσοχόοι, ξυλογλύπτες και λιθοξόοι.

Οι δούλοι

  • Είναι κυρίως αιχμάλωτοι πολέμου.
  • Δουλεύουν στα ορυχεία της ερήμου εργάζονται.

Η θρησκεία

  • Είναι πολυθεϊστική, δηλαδή πιστεύουν σε πολλούς θεούς.
  • Οι ναοί θεωρούνται οίκοι του θεού.
  • Οι ιερείς τελούν τα λατρευτικά τους καθήκοντα στο όνομα του Φαραώ.
  • Οι Αιγύπτιοι πιστεύουν στη μετά θάνατον ζωή, γι’ αυτό φροντίζουν να ταριχεύουν τους νεκρούς (μούμιες).

Οι κυριότεροι από τους θεούς είναι:

  • Ο Άμον Ρα, θεός του ήλιου
  • Ο Όσιρις, θεός του ήλιου και της βλάστησης
  • Η Ίσις, θεά της γονιμότητας.

Γραφή

  • Οι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούν ένα είδος γραφής, τα ιερογλυφικά.
  • Γράφουν επάνω σε παπύρους, αλλά και οι τοίχοι των μνημείων είναι γεμάτοι από ιερογλυφικά κείμενα.

Οι Χετταίοι

  • Κατοικούν στη Μικρά Ασία, κατά τη 2η χιλιετία π.Χ.
  • Στην αρχή ήταν ανοργάνωτοι και χωρισμένοι σε αλληλομαχόμενες φυλές.
  • Αργότερα όμως ενώθηκαν.
  • Ίδρυσαν ένα ισχυρότατο κράτος.
  • Το κράτος τους είχε πρωτεύουσα τη Χαττούσα.
  • Οι Χετταίοι είχαν γραφή, ενώ πινακίδες που βρέθηκαν στη Χαττούσα μας δίνουν ένα πλήθος ιστορικών πληροφοριών.

Ακμή του κράτους των Χετταίων

  • Σημειώνεται στα μέσα της 2ης χιλιετίας.
  • Έχουν υπό την εξουσία τους σχεδόν ολόκληρη τη Μικρά Ασία, τη Βόρεια Μεσοποταμία και τη Βόρεια Συρία.
  • Αναπτύσσουν διπλωματικές σχέσεις με τους Μυκηναίους, τους Αχιγιάβα (Αχαιούς).

Προς τα τέλη του 13ου αιώνα π.Χ. οι επιδρομές των «λαών της θάλασσας», που κυριολεκτικά ανέτρεψαν την πολιτική και εμπορική τάξη στην ανατολική Μεσόγειο, διέλυσαν το κράτος των Χετταίων.

Οι Φοίκικες

  • Έχουν εγκατασταθεί στα παράλια της Παλαιστίνης, ήδη από την 3η χιλιετία.
  • Είναι λαός σημιτικής καταγωγής.
  • Η εγκατάστασή τους σε παραλιακή περιοχή και η ανυπαρξία εύφορων και εκτεταμένων πεδιάδων τούς έκαναν να στραφούν προς τη θάλασσα και να γίνουν άριστοι ναυτικοί και έμποροι.
  • Οι Φοίνικες δε σχημάτισαν ενιαίο κράτος.
  • Κάθε πόλη τους, ανάμεσα στις οποίες, αρχικά, πρωτεύουσα θέση είχε η Βύβλος, αποτελούσε κρατική οντότητα.
  • Κατά τη 2η χιλιετία οι φοινικικές πόλεις Σιδώνα και Τύρος έγιναν εμπορικά κέντρα ολόκληρης της Μεσογείου και ανέπτυξαν εμπορικές σχέσεις με τους Μυκηναίους.
  • Οι Φοίνικες, πολιτιστικά, επηρεάστηκαν από τους γύρω λαούς, αλλά η μεγάλη συμβολή τους στην εξελικτική πορεία της ιστορίας ήταν η επινόηση ενός αλφάβητου, το οποίο σχηματιζόταν από 22 σύμφωνα. Εξέλιξη αυτού του αλφάβητου αποτελεί το ελληνικό αλφάβητο.

Οι Εβραίοι

  • Είναι επίσης σημιτικής καταγωγής.
  • Έζησαν ως νομάδες για μεγάλο χρονικό διάστημα.
  • Εγκαταστάθηκαν τελικά στο εσωτερικό της Παλαιστίνης (Χαναάν).
  • Κατά τα μέσα της 2ης χιλιετίας, ένα μεγάλο μέρος των Εβραίων βρίσκεται στην Αίγυπτο.
  • Γύρω στα 1300 π.Χ. οι Εβραίοι της Αιγύπτου, με ηγέτη τον Μωυσή, αναχωρούν από την Αίγυπτο και εγκαθίστανται και αυτοί στην Παλαιστίνη.
  • Προς το τέλος της 2ης χιλιετίας, οι Εβραίοι, με πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ, ιδρύουν ένα ισχυρό κράτος με διαδοχικούς βασιλείς τον Σαούλ, τον Δαβίδ και τον Σολομώντα.
  • Γρήγορα, όμως, το κράτος διασπάται και στο τέλος καταλύεται από τους Ασσύριους.

Η θρησκεία των Εβραίων

  • Οι Εβραίοι είναι ο πρώτος μονοθεϊστικός λαός της ανθρώπινης ιστορίας.
  • Πιστεύουν ότι ο Θεός απευθύνεται σε αυτούς με τους προφήτες, οι οποίοι έχουν ως έργο τους να μεταφέρουν τον λόγο του Θεού στον λαό και να τον κρατούν στον δρόμο της αληθινής θρησκείας.
  • Από τότε που οι Εβραίοι έχασαν την ανεξαρτησία τους, οι προφήτες αναγγέλλουν την έλευση ενός Μεσσία, σταλμένου από τον Θεό για να τους απελευθερώσει.
  • Το ιερό βιβλίο των Εβραίων είναι η Εβραϊκή Βίβλος ή Παλαιά Διαθήκη. Γράφτηκε σταδιακά κατά την 1η χιλιετία, από τον 10ο έως τον 2ο αιώνα π.Χ. Διηγείται την ιστορία του εβραϊκού λαού και εκθέτει τα στοιχεία της θρησκευτικής του πίστης.
Created By
Athina Komninou
Appreciate

Credits:

Created with images by Martin Widenka - "When my travel buddy Riadh convinced me to visit Egypt in the end of 2017 it was clear that we had to visit the pyramides. I have to say, it wasn’t as touristy as I thought. I was really impressed by the actual size and the charisma of these historical world wonders." • Robert Thiemann - "Tutankhamun Artifact" • Marv Watson - "untitled image" • Valdemaras D. - "untitled image"