MVI North Sea Energy Lab Verslag Lab Sessie 1: 13 oktober 2016 | Metaalkathedraal, De Meern

Zie hier een korte beschrijving van het North Sea Energy Lab (context, doel en scope)

Aanwezig: Een diverse groep stakeholders vanuit een breed spectrum aan perspectieven is aanwezig bij deze eerste Lab Sessie van het MVI-Energie North Sea Energy Lab.

Introducties & context schets

Eenieder introduceert zich en vanuit welk perspectief hij/zij naar de Noordzee kijkt. (bijv. Politiek perspectief (overheid); Technische innovatie perspectief; Commercieel perspectief (bedrijfsleven/investeerder); Maatschappelijk perspectief (ingang om maatschappij mee te ontwikkelen); Milieu perspectief; Burger).

Begeleiding van de dag is in handen van Mariëtte Stolk (Reos Partners)

Zie hier de deelnemerslijst

Martine Verweij (programma directeur Maatschappelijk Verantwoord Innoveren – Energie) geeft een korte introductie over de intentie van deze bijeenkomst, en van het lab als geheel dat tenminste komend jaar zal draaien vanuit het MVI programma, en begeleid wordt door procesbegeleiders van Reos Partners.

Batian Nieuwerth (Reos Partners) vertelt over de proces-aanpak van het lab en de internationale ervaring die Reos Partners heeft opgedaan met vergelijkbare multi-stakeholder processen, o.a. op gebied van het elektriciteitsgrid in de VS, globale duurzaamheid van het voedselsysteem, duurzame energie en ruimtegebruik in Overijssel (zie de slides).

Marco van Steekelenburg (Provincie Zuid-Holland) presenteert enkele inspirerende vergezichten voor 2030 en 2050 over de ruimtelijke dimensie van duurzame energie in Zuid-Holland (Zuid-Holland op St®oom, Holland Rijnland, IABR stedelijk metabolisme, ZH 2050 energieneutraal), en sluit af met referentie naar de 2050 Energetic Odyssey van IABR (zie de slides).

Inspiratie filmpjes: Groen Goud, met John D. Liu (VPRO)

  1. https://www.youtube.com/watch?v=gXGVTqpCrRQ
  2. https://www.youtube.com/watch?v=JrQSeqHz20E

Ronde 1. Reflecties n.a.v. de film

Vanuit jouw perspectief gezien: als je het filmpje ziet over het groene goud, wat herken je daarin van wat zich afspeelt in het vraagstuk van de Noordzee als duurzame energiebron? Wat zijn parallellen tussen het Groene Goud en de uitdagingen rondom energie op de Noordzee?

  • Windparken en Natuur vormen een prima combinatie. We zien bij Belwind (Belgische kust) dat het een kraamkamer voor natuur is en een schuilplaats voor vissen. (Willem Smelik, Meewind)
  • Grote visie, maar klein beginnen. Stimuleer innovatie, toon inspirerend leiderschap (à la Groen Goud). We zijn pas succesvol als we ook sociaal innoveren (Isabella Vries, Havenbedrijf Rotterdam)
  • Benut oude infrastructuur.
  • Diverse (energie)bronnen maakt minder kwetsbaar
  • Perspectief van de burger: de energietransitie moet door de burger gedragen worden. Energietransitie gaat naast Noordzee energie vooral om duurzaamheid van de eigen woning en maximaal besparen. Noordzee energie mag niet een afschuifputje zijn voor onze duurzaamheidsambities. De vraag is dus: hoe betrekken we de burger voor de Energietransitie, en Noordzee energie? (Jan Derk Berends, Ned. Vissersbond)
  • Als Provincie ZH was dat bij de nota ‘Zuid-Holland op Stoom’ ook voortdurend het aandachtspunt: hoe betrekken we de Burger erbij? (Arjan van de Lindeloof, Provincie ZH)
  • Huidig gebruik van de Noordzee is high impact, low revenue. Met energietransitie kan dit worden omgedraaid.
  • Zorg ervoor dat energietransitie ook andere Noordzee-functies versterkt
  • Noordzee Energie is niet alleen windparken bouwen, maar vooral ook innovatie. Daar is straks de Borssele tender V op gericht. (Guido Hommel, NWEA)
  • Zorg voor goede business case aan de voorkant en langetermijn investeringsperspectief
  • Bezie energietransitie op systeemniveau en integreer verschillende functies
  • Andere waarden in beeld houden: breder dan alleen winstmaximalisatie. Bijv: five returns (Willem Ferwerda/ Commonland). Van Business Case naar Waardecase. Van winstmaximalisatie naar waarde-optimalisatie? (John Baken, TKI WoZ)
  • De video maakt duidelijk dat mensen centraal staan bij energietransitie. Niet overlaten aan de overheid, maar geef ruimte aan participatie (China te veel leiderschap, NL te weinig. Middenweg?). De video maakt ook duidelijk dat het om een integrale benadering gaat: van groene bomen naar een duurzaam landschap. Er wonen geen mensen op Noordzee, maar er is niet ‘niets’ (Donald van den Akker, Klimaatverbond)
  • Benadruk de noodzaak, urgentie van de energietransitie: dit vraagt leiderschap (Jacob van Berkel, Hogeschool Zeeland)
  • Haal klimaat en energie uit het taboe op feestjes en informele gesprekken

Ronde 2. Inventarisatie sleutelvragen + nieuwe thema’s

NIEUW thema: innovatie & kennis

  • Wat missen we aan kennis?
  • Hoe kan innovatie bijdragen aan de Noordzee energie ontwikkeling? (Guido Hommel, NWEA)
  • Kan innovatie leiden tot minder ruimtebeslag? (Marnix Poelman, IMARES)

Maatschappelijke meerwaarde:

  • Hoe bereiken we dat Noordzee energie een Hollandse Trots wordt (zoals de Deltawerken)? (René Peters, TNO)? Trots op ‘onze energie’. Het ‘nieuwe verhaal’ voor NL! Identiteit. Relatie van dit project tot klimaatverandering

Belangen, allianties, beelden

  • Waar zitten de blokkades/ belemmeringen in het huidige systeem die ons weerhouden om voortgang te maken? (Arendo Schreurs, NOGEPA)
  • Hoe betrekken we de burger bij Noordzee energie? Dat is essentieel (John Baken, TKI WoZ))
  • Hoe maken we het 'mijn park'? Bijv. af en toe een berichtje over hoeveel energie de windmolens genereren. Betrokkenheid creëren, het leuk maken. Hoe te realiseren?
  • Waarom wil de burger bij windparken op zee wél participeren/ vinger in de pap, en wil hij dat niet bij olie/gaswinning op zee?
  • Wat kan ik zelf doen?
  • Hoe bereiken we dat Noordzee Energie een gedragen ontwikkeling wordt? Hoe creëren we mede-eigenaarschap ervoor? Verantwoordelijkheid (willen) nemen, naar elkaar & naar de aarde. Anderen helpen inzicht hierin te creëeren: ‘we’re in this together’. Hoe kan iedereen hiertoe komen?
  • Hoe ‘naysayers’ af te wegen tegen ‘silent majority’? Meerderheid verwerven: zowel politiek, burgers, energiespelers

Transitie als geheel

  • Visie: naar welke samenleving zijn we op weg? De Noordzee als onderdeel van een groter plaatje van energietransitie.
  • Gaskraan over 100 dagen dicht?
  • Kunnen we de behoefte aan energie veranderen?

Ruimtelijk

  • De zee is niet vol, maar wel druk. Alles op zee is per definitie tijdelijk (Leo de Vrees, RWS).
  • Hoe komen we tot een goede Ruimtelijke ordening op zee? (Arjan van de Lindeloof, Provincie ZH).
  • Ecologische meerwaarde altijd co-creëren. Waardecreatie altijd doen. ‘license to produce’.

Governance, beleid

  • Noordzee Energie is een lange-termijn ontwikkeling. Hoe garanderen we breed politiek leiderschap i.p.v. opportunistisch beleid? (René Peters, TNO)
  • Internationale samenwerking Noordzeelanden op gebied van wind op zee (bekabeling, aanleg, energie opbrengst delen). ‘je bakt geen taartpunt’. Noordzee dagen: ICZM/ MSP
  • Internationale context: Noordzee niveau, nieuw narratief
  • Internationaal perspectief: ‘woestijnen vergroenen energie terug’, bijv. in Noord-Afrika (win-win: zowel woestijn weer vergroenen als duurzame energie opwekken en exporteren à la DESERTEC)
  • Kun je zo’n complex belangenveld aan de markt overlaten, of moeten meer sturen op maatschappelijk belang? Moeten we meer sturen naar een waarde-gedreven economie? Alleen economische of politieke drivers? (Arendo Schreurs, NOGEPA)

Tijd

  • Alles op zee is tijdelijk. Kunnen Windparken op zee zelfs een tijdelijk karakter hebben? Hoe ziet Noordzee eruit als windenergie alweer verouderd is? (Arjan van de Lindeloof, Provincie ZH)

Ronde 3. Tijdslijn huidige initiatieven

Ronde 4. Wat is de belangrijkste volgende stap? Wat kan het lab opleveren aan het eind van dit jaar?

  • Breng partijen en ideeën over de Noordzee energie bij elkaar. Maak een Convenant met de Noordzee-partners (Jan Derk Berends, Ned. Vissersbond).
  • Maak een gezamenlijk plan. Formuleer het einddoel, breng de verschillende belangen helder in beeld en formuleer zo goed mogelijk een plan (Arendo Schreurs, NOGEPA).
  • Verzamel kennis voor de lange termijn ontwikkeling van 2030/35 en houd opties open. Maak een innovatieplan. (De EU kent het SET-plan (Strategic Energy Technology), TKI-WOZ maakt er een implementatieplan voor).
  • Loslaten en luisteren naar elkaar zie ik als meerwaarde. Creëer een broedplek (het lab?). Potentiële meerwaarde zou zijn als onze inzichten uit dit lab ergens kunnen landen, bijv. een innovatie agenda waar we de resultaten van dit lab verankeren (Joost Vermeulen, EZ).
  • Denk in ‘no-regret’ opties, met als einddoel een duurzaam energiesysteem. Technologie is ondergeschikt aan het einddoel. Er is nu nog teveel technology push. Misschien kunnen we later de windparken op zee weer weghalen (John Baken, TKI WoZ).

Ronde 5. Afronding

Met welk gevoel over vandaag ga je hier weg?

"Blij, constructief, begin, prettig, van start, spannend, nadenken, geborgen, interessante start, groei, belangeloze bereidheid, geboorte, open, vertrouwd, voorzichtig."

● Navragen: wie (welke perspectieven) missen we nog aan tafel?

Leesmateriaal:

Programma eindigt om 17.00 uur, we nodigen u uit om naderhand nog informeel met elkaar te spreken tijdens de borrel.

Doel van de Lab sessie op 25 november is om een aantal lopende initiatieven een podium te geven zich te presteren, te delen waar men tegen aan loopt, en een verdiepingsslag te geven. Ons doel met het MVI-E North Sea Lab is om de diverse lopende trajecten rondom de Noordzee als duurzame energiebron, zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen, en de bestaande initiatieven te helpen met verdere verdieping en verankering in de samenleving en beleid.

Credits:

Created with images by Speaker resources - "China: Renewable Energy Goal Missed for First Time"

Made with Adobe Slate

Make your words and images move.

Get Slate

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.