Loading

Impact Meet-up: Lokale communities, de oplossing voor eenzaamheid? Scroll naar beneden om het verslag van deze avond te lezen.

Maar liefst 1 miljoen Nederlanders zijn eenzaam. Een schrikbarend aantal? Of hoort eenzaamheid gewoon bij het leven? Wat is eenzaamheid eigenlijk? En hoe is het gesteld met eenzaamheid in Dordrecht? Tijdens deze Meetup, in de Week van de Eenzaamheid, kwamen zo'n 45 mensen bijeen om met elkaar te kijken of en hoe lokale communities en burgerinitiatieven eenzaamheid kunnen bestrijden.

Het doel van de avond

Het voornaamste doel van deze Impact Meetup is mensen met elkaar verbinden. Mensen met een passie voor een zorgzame, leefbare en sociale stad die samen eenzaamheid willen bestrijden. Hier maak je kennis met vernieuwende ideeën over hoe burgerinitiatieven bij kunnen dragen aan de bestrijding van eenzaamheid. Wat zijn er al voor initiatieven en hoe kunnen we daarvan leren? Centraal staan ontmoeting en uitwisseling van kennis, ervaring en expertise. Zodat iedereen na deze avond verfrist en geïnspireerd aan de slag kan. In dit verhaal vind je alles terug wat deze avond is besproken. Van gastspreker, tot interessante literatuur en websites.

Jan Smelik

Jan Smelik is de voorzitter landelijk netwerk bewonersinitiatieven. Hij weet alles op het gebied van burgerinitiatieven en welke rol ze kunnen spelen bij de bestrijding van eenzaamheid. Tijdens zijn presentatie nam hij zijn eigen burgerinitiatief Austerlitz Zorgt als voorbeeld.

Jan is betrokken bij het dorp Austerlitz. Volgens hem is eenzaamheidsbestrijding geen doel opzich. Daar waar het plaats vindt is het omdat het in de context van een sociaal gebeuren plaats vind. De beste en meest natuurlijk manier als je het Jan vraagt.

In 1804 ontstond Austerlitz. Waar het drop nu omgeven wordt door bos was het toen slechts een heide waar Franse militairen lagen te wachten. In die tijd werd de Piramide van Austerlitz gebouwd. Nog steeds een trekpleister voor het dorpje. Twee eeuwen lang bleef het stil rond Austerlitz en veranderde er weinig. Tot in 2012 de zorgcoörperatie Austerlitz Zorgt werd opgericht.

Toen meneer Van den Berg, de oudere man uit dit filmpje, en zijn vrouw samen weg moesten uit het dorp, door haar dementie, sloeg de eenzaamheid toe. Niet zij, maar hij overleed binnen twee maanden na de verhuizing door de ontworteling uit het dorp waar hij geboren was. Deze man was volgens Jan een levend voorbeeld waarom de zorg coöperatie is opgezet.

Aan eenzaamheid kan je samen wat doen

Tijdens zijn presentatie vertelt Jan dat dit de zin is die het allerbelangrijkste is om te onthouden. Dit heeft hij geleerd uit zijn ervaring met Austerlitz. In zijn presentatie vertelt hij ons over het voorkomen van eenzaamheid in Austerlitz en hoe een begeleider, afkomstig uit het dorp, hierbij helpt. Over de verschillende vormen van eenzaamheid en wat je hieraan kan doen. Met nadruk op een groot probleem: isolement.

Vraag het Jan

Maar kan je in Dordt nou ook zomaar een initiatief beginnen als Austerlitz?

"In principe wel, maar je moet je goed realiseren dat je dit niet alleen kan doen. Je moet een paar mensen hebben om het samen mee te doen en een idee hebben voor wie je het wil doen. Je moet een geografische eenheid hebben, voor ons een dorpje in het bos, of een wijk of buurt waar mensen zich enigszins met elkaar verbonden voelen. Het kan niet voor heel Dordrecht, dat is te groot. Dat is ook het probleem van de gemeente. Ik zou ook zeker met hen gaan praten als je iets wilt doen."

Hoe krijg je hiervoor betaald? Of doe je alles vrijwillig?

"De mensen die mee doen aan zo'n intitiatief zijn vrijwilligers. Ook ik krijg er niet voor betaald. Over het algemeen zijn het gepensioneerden, maar dat is niet in alle gevallen zo. En daar snijd het mes aan twee kanten. Op deze manier blijven ouderen betrokken bij de maatschappij waardoor eenzaamheid zich niet voordoet."

Hoe onderhouden jullie dit initiatief?

"Om de coörperatie op te zetten is natuurlijk wel geld nodig. Binnen het dorp is zo'n 40% van de volwassen bevolking lid en betaald 25 euro per jaar om zo het initiatief te steunen. Ook springt de gemeente bij met subsidie voor het dorpsteam, een team waar iedereen aanspraak op kan doen via de WMO."

Merel Schutten

Merel Schutten is epidemioloog van de Dienst Gezondheid & Jeugd. Tijdens haar presentatie werd duidelijk hoe ernstig het gesteld is met eenzaamheid in Dordrecht.

Merel weet ons meer te vertellen over de gezondheid van de Dordtenaren: hoe eenzaam zijn wij? Want is er eigenlijk een definitie voor eenzaamheid? En is er een verklaring voor de verdeling van eenzaamheid over onze verschillende wijken? Waar begint eenzaam voelen en waar stopt het? En hoe snel word je door instellingen als eenzaam gezien?

Vraag het Merel

Waar komen die cijfers nou vandaan?

"De GGD doet eens in de vier jaar opnieuw onderzoek naar deze cijfers. Dat is hun wettelijke taak. Er word een steekproef getrokken waarbij mensen allerlei vragen invullen over hun gezondheid en dus ook over eenzaamheid. Over deze antwoorden worden de vastgestelde grenzen gelegt om zo te bepalen hoe het is gesteld met de eenzaamheid op gemeentelijk niveau en dit landelijk te kunnen vergelijken."

Waarom worden deze onderzoeken pas gedaan vanaf 19 jaar? Ook jongeren kunnen eenzaam zijn.

"Dat is zeker waar, waarschijnlijk in dezelfde verhoudingen als de categorie 19-75 jaar. Deze vraagstelling is geschikt voor volwassenen dus voor de jeugd hebben we nog geen goede eenzaamheidsschaal kunnen ontwikkelen. We doen wel veel onderzoek naar jeugd en kinderen, maar nog niet specifiek op eenzaamheid. Dit zou wel moeten."

We hebben een aantal wijken hier in Dordt waar ik zag dat de eenzaamheid hoger ligt. Heeft het hebben van een Westerse achtergrond invloed op eenzaamheid?

"Ja dat heeft zeker invloed. Eigenlijk willen we afstappen van die tweedeling, maar een niet Westerse achtergrond is een risicofactor voor eenzaamheid."

Worden we eenzamer van sociale media?

"Een onderzoek naar de ontwikkeling van eenzaamheid tussen 1983 en 2005 laat ook een steady lijn zien. Net als de onderzoeken tot 2016. We worden dus niet eenzamer van sociale media."

Case Study

Je maakt een praatje met iemand die bij jou in de straat woont. Dat doe je wel vaker. Maar tijdens dit gesprek merk je op dat de persoon weinig sociale contacten heeft en dankt dat de persoon erg eenzaam is. Je wilt graag helpen, hoe pak je dit aan?

In groepjes werd hier over gediscussieerd. Gelukkig zijn er in Dordrecht al redelijk wat initiatieven die mensen helpen die eenzaam zijn. Een veel gehoord antwoord: neem mensen mee ergens naar toe en breng ze met elkaar in contact. Zoals uit de presentaties bleek, hoeft dit niet de oplossing te zijn. Ook als je veel vrienden of mensen om je heen hebt, kan je een gevoel van eenzaamheid behouden. Vijf mensen die veel bezig zijn met burgerinitiatieven en communities in Dordrecht werden bij elkaar gezet in een panel om zo een diepere blik te werpen op eenzaamheid in Dordt.

Het panel

Masja Ottenheim is voorzitter van creatieve en sociale broedplaats Stichting DOOR, door haarzelf ook wel een Stadswaardenhuis genoemd. Bandjes kijken, workshops, netwerken door atelier verhuur en vrijwilligers om dit allemaal draaiende te houden. Op die manier draagt iedereen een steentje bij aan het behouden van deze bijzondere plek. Je wordt niet aangesproken op label of probleem, maar op passie, talent en goede wil.

Gerda vd Laan is bestuurslid bij Sporting Delta Korfbalvereniging Dordrecht. Om meer te betekenen voor de buurt hebben ze een inloopactiviteit georganiseerd voor mensen met geheugenproblemen en hun mantelzorgers. De sportcoaches van de gemeente vragen regelmatig aan mensen wat ze willen doen om zo een divers aanbod aan activiteiten te hebben, waarbij continuiteit een groot obstakel is. Ook vindt de activiteit van Dubbeldammers voor Dubbeldammers (eenzaamheidsbestrijding) bij de sportclub plaats.

Viveca Chatlein is specialist eenzaamheid bij MEEplus. Ze houdt zich voornamelijk bezig met het geven van informatie en advies aan organisaties, legt huisbezoeken af, coacht mensen dmv verschillende methodieken met een expertise team om van hun eenzaamheid af te komen en biedt ondersteuning aan burgerinitiatieven.

Anja Heijndijk is de oprichter van Sterrenburgers voor Sterrenburgers. Samen met iemand anders begon zij 9 jaar geleden dit initiatief omdat ze hoorde dat er zoveel eenzaamheid was in de wijk. Elkaar ondersteuning bieden, op thuis bezoek, feliciteren, even helpen of aansluiten bij groepsbijeenkomsten. En zo groeide het uit naar nieuwe samenwerkingen om meer te realiseren. Een concept dat volgens Anja zelf door iedereen in iedere wijk gedaan kan worden.

Riet Duykers is de drijvende kracht achter wijkhuis De Buitenwacht en het Platform tegen Armoede. Met het wijkhuis dat is gericht op Oud Krispijn, ookwel een gemeenschap genoemd omdat er veel aan zingeving wordt gedaan, organiseert zij allerlei activiteiten zoals koffie uurtjes, een eethuis, een huiswerkhuis voor jongeren en een creatieve werkplaats. Voor haar heel belangrijk: iedereen is welkom om met elkaar activiteiten te ontplooien.

Het bestrijden van eenzaamheid, een taak van de overheid of taak van burgers?

Een stelling waar zowel panel als publiek aan meededen. Wat eerder op de avond al naar voren kwam en wat ook benadrukt moet worden is het feit dat eenzaamheid een gevoel is en geen soort van 'ziekte' waar makkelijke oplossingen voor zijn. De complexitiet van eenzaamheid zorgt ervoor dat het een moeilijk te bestrijden iets is. Ervaringen, obstakels, mogelijkheden en toekomstplannen werden met elkaar gedeeld.

"Mensen komen bij ons, DOOR, omdat ze zich thuis voelen. Zo nemen ze anderen die ze kennen ook weer mee onder het mom van: Waar ben jij goed in? Kom alsjeblieft helpen, want we moeten het met zijn allen doen. We zien mensen vooruit gaan door deze verbindingen en ze zijn gelukkiger." - Masja Ottenheim
"Durf jezelf open te stellen en praat met elkaar. Houd de drempel laag voor mensen om mee te doen. Wij verwijzen ook soms door naar bijvoorbeeld MEE om mensen zo te helpen de gevoelens van eenzaamheid kwijt te raken." - Anja Heijndijk
"Laten we er ook vooral Dordtse ondernemers bij betrekken. Veel ondernemingen moeten maatschappelijk betrokken zijn. Ook ondernemers kunnen helpen. Bovendien is het belangrijk dat je kenbaar durft te maken dat je eenzaam bent. En help elkaar. Vraag elkaar eens of er bijvoorbeeld genoeg hulp is." - Viveca Chatlein
"Mensen moeten elkaar verbinden, werk en versterk met elkaar de leefbaarheid. Er moeten meer ontmoetingsplekken komen en dat kan de gemeente faciliteren." - Riet Duykers
"Ik ben veranderd. Trots op mezelf om wat ik in die tijd heb moeten overwinnen. Socialer in contacten met mijn medemens: Ik kijk niet meer naar ze, ik kijk ze nu aan. Kijken werd zien."- Anoniem

Wil jij meer weten over eenzaamheid? Bekijk eens een online college over waarom een potje bingo niet helpt, vind uit welke aanpak werkt of duik dieper en zoek uit wat eenzaamheid nou echt is.

Wil jij graag meedenken over eenzaamheid of mee doen om eenzaamheid te bestrijden? Neem contact op met Helma Seelen van de Gemeente Dordrecht via WEGA.Seelen@dordrecht.nl

Ben jij op zoek naar een Dordts initiatief om je te helpen? Of wil jij via een van de initiatieven andere mensen helpen? Kijk dan eens op deze Facebook pagina voor een overzicht.

Gaat het thema eenzaamheid jou aan het hart en wil je meer mensen informeren? Deel dan vooral deze presentatie met bekenden via je socials. En volg ons via @deblauwekameraanzet, @biebaanzet, @gemeentedordrecht

De volgende Impact Meetup is op maandag 19 november om 19.30 uur in Wijkcentrum Staart West en gaat over Coöperatieve gebiedsontwikkeling. Meld je hier alvast aan: https://www.debibliotheekaanzet.nl/actueel/agenda/evenementen/impact-meetup.html

Met dank aan

Fotograaf: Dax Pegels

Filmopnamen: Asmidin Visser

Verslag: Alka Anna Goos

Moderator: Desiree Hoving

Organisatie: de Bibliotheek AanZet (Jacoline de Heer), Gemeente Dordrecht (Helma Seelen, Inge Hulswit en Vincent Roeleveld)

De Stadmakers Dordrecht (Thirza Monster, Rozanne Verhoeven)

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.