Joods/christelijke normen en waarden Wie heeft dat ‘in Gods naam’ bedacht?

Het intrigeert me dat er de laatste tijd zoveel over Joods/christelijke normen en waarden wordt gesproken. Zeker rond verkiezingstijd, wordt het veel aangehaald en in veel verkiezingsprogramma’s komt het expliciet aan de orde. Dat kan geen toeval zijn. Ik heb me er wat in verdiept en kwam erachter dat rond de tweede wereldoorlog deze karakterisering van onze normen en waarden voor het eerst werd gebruikt. Vlak voor de oorlog werden onze Joods/christelijke normen en waarden vooral aangehaald om te waarschuwen tegen het oprukkende fascisme met zijn fel antisemitische ideologieën. En na de oorlog toen de verschrikkingen van de Holocaust langzaam maar zeker duidelijk werden, om te doen beseffen dat deze genocide onder de ogen van christenen heeft kunnen plaatsvinden. In beide gevallen dus een verbroedering tussen die twee geloven, die weliswaar een gezamenlijke basis hebben, maar die wel tweeduizend jaar lang elkaar hebben achtervolgd, verdreven en uitgemoord. En nu is de term opeens weer helemaal terug van weggeweest. Degenen die zo expliciet naar het Jodendom en Christendom verwijzen als basis voor onze normen en waarden, beweren bij hoog en bij laag dat ze daarmee geen diskwalificatie van andere geloven willen uitdrukken. De PVV laat ik hier even buiten, want die doen dat wel ten opzichte van de Islam. Toch ontkom ik niet aan de indruk, dat ook de anderen die nu zo schermen met onze Joods/christelijke waarden hiermee op de populistische toer zijn.

Als ze tot uitdrukking willen brengen dat onze normen en waarden bescherming verdienen kan je dat ook doen door er een degelijke definitie van te geven. Maar dat is veel ingewikkelder en vergt nuance, want dan moet je je verdiepen in Griekse filosofen, in Romeins Recht en in de invloeden van Verlichting, Franse revolutie en Napoleontische tijd. En ook hoe de Hugenoten, de VOC, de Koloniën, de Slavernij en nog veel meer zaken ervoor zorgden dat we zijn wie we zijn. Ja, ook het christelijke geloof heeft bijgedragen aan ons normbesef. Bovendien heeft het ons prachtige culturele uitingen in literatuur, muziek, schilderkunst en architectuur opgeleverd. Maar om nu te zeggen dat het Jodendom en het Christendom alles bepalend zijn geweest voor onze huidige normen en waarden, is mij veel te kort door de bocht.

Let wel, ik woon ook in dit prachtige land en geniet van al die verworvenheden die nu onze cultuur, onze vrijheden, onze normen en onze waarden bepalen. Verworvenheden waar we zuinig op zijn, die we willen beschermen, maar die we ook zouden moeten willen delen.

En wat heeft dit met ‘de Boze Burger’ te maken?

Ja, wat heeft dit met ‘de Boze Burger’ te maken? Ik zal trachten het bruggetje te slaan. In het Nederland van nu zijn we rijker dan ooit. Geweld en misdaad nemen al decennia lang aantoonbaar af en dat geldt ook voor armoede, honger, kindersterfte en nog veel meer. Dat gaat niet alleen op voor Nederland maar voor de meeste regio's in de wereld.

Maar het grote ongenoegen heeft toegeslagen. Kennelijk willen we niet horen dat het goed gaat en voor zover we wel zien dat het beter gaat, willen we dat vooral voor onszelf houden en dat allemaal onder de vlag van die zogenaamde Joods/christelijke normen en waarden.

Een belangrijke zo niet de belangrijkste waarde is solidariteit en het helpen van anderen zonder de voorwaarde er zelf beter van te worden. Anderen helpen die het minder hebben daar mogen we het kennelijk niet meer over hebben. Dat is niet ‘trendy’. Ik durf te beweren dat de joods/christelijke normen en waarden waar velen de mond van vol hebben, misbruikt worden om protectionisme te bevorderen. ‘Eigen volk eerst’, ‘Rupsje Nooit genoeg’, ‘Grenzen Dicht’. Dat zijn de associaties die bij mij opkomen.

Wat moeten we doen?

Het debat moet fundamenteler gevoerd worden en niet vanuit dat in mijn ogen protectionistische Joods/christelijke gedachtegoed. We leven in Nederland al lang in een seculiere samenleving waar kerk en staat gescheiden zijn. En onze normen en waarden worden door veel meer facetten bepaald.

Ook is het zinvol om normen en waarden niet altijd in een adem te noemen. Dat zijn echt verschillende grootheden. De normen zijn vastgelegd in wetten, regels, verdragen en vertellen ons waar we ons aan te houden hebben. De waarden zijn onze gedeelde uitgangspunten op basis waarvan we willen samen leven. Ze zijn leidend voor ons gezamenlijke welzijn (Niet te verwarren met onze welvaart!). Verdiep je in de vraag wat normen en waarden echt voor jou betekenen, wees kritisch en ga het debat aan.

Jan Ruijgrok www.viable-world.org

Referenties

Created By
Jan Ruijgrok
Appreciate

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.