Loading

Co nowego w astronomii fal grawitacyjnych? Tomasz Bulik (Uniwersytet Warszawski)

Astronomia fal grawitacyjnych to nowa dziedzina, która przyniosła już wiele nowych odkryć.

Ostatnia runda obserwacji LIGO-Virgo, O3, zakończyła się nieco wcześniej niż planowano ze względu na pandemię, jednakże przyniosła ponad rok danych z niespotykaną czułością.

Obserwacje w falach grawitacyjnych w pierwszych turach O1 i O2 przyniosły detekcje takich egzotycznych obiektów jak układy podwójne czarnych dziur i układy podwójne gwiazd neutronowych.

Masy tych czarnych okazały się być większe niż dotychczas obserwowane w promieniach rentgena.

W przypadku obserwacji koalescencji układu dwóch gwiazd neutronowych błyskowi fal grawitacyjnych towarzyszył błysk gamma, a potem długotrwała poświata w innych zakresach fal elektromagnetycznych. Dzięki tym obserwacjom udało się potwierdzić przewidywania Ogólnej Teorii Względności w zakresie silnych pól grawitacyjnych, a także zmierzono prędkość rozchodzenia się fal grawitacyjnych.

Mój wykład będzie zawierał przegląd wyników z O3. Omówię nowe detekcje, górne granice w przypadku braku detekcji oraz ich konsekwencje dla astrofizyki i fizyki.

Tomasz Bulik jest obecnie profesorem w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Międzynarodowej Agendzie Badawczej Astrocent.

Ukończył studia na wydziale Fizyki UW w 1988, następnie uzyskał stopień doktora w Penn State University w 1993, a potem kontynuował pracę w University of Chicago. W 1996 przeniósł się do Polski gdzie rozpoczął pracę w Centrum Astronomicznym M Kopernika PAN. Od 2005 roku pracuje na Uniwersytecie Warszawskim. Jest członkiem korespondentem PAN.

Zajmował się astrofizyką teoretyczną, w tym badaniem źródeł rentgenowskich, fizyką silnych pól magnetycznych, błyskami gamma, orz strukturą i własnościami gwiazd neutronowych.

Zainicjował badania nad populacja układów podwójnych i astronomią fal grawitacyjnych.

Prace te wykonane wraz z prof. Belczyńskim doprowadziły do przewidywania, że najczęstsze źródła fal grawitacyjnych to zlewanie czarnych dziur, co zostało potwierdzone przez obserwacje LIGO i VIRGO.

Prof Bulik jest członkiem współpracy VIRGO i uczestniczył w odkryciu fal grawitacyjnych.

Ponadto prof. Bulik uczestniczył w obserwacjach wysokoenergetycznych teleskopem HESS w Namibii. Był koordynatorem prac poszukiwania i charakteryzacji miejsc na budowę teleskopu CTA.

Obecnie bierze udział w przygotowaniach do budowy Teleskopu Einsteina - nowego obserwatorium fal grawitacyjnych.

17 października 2020 r., godz. 9:15

Audytorium Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego,

Credits:

Photos by , C. Heinze, NASA Ames Research Center, the LIGO Laboratory