โครงการตุ๊กตาต้นข้าว

ชื่อโครงการ ตุ๊กตาต้นข้าว โรงเรียนวัดบางอ้อยช้าง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี

หลักการและเหตุผล

ความสำคัญของข้าวในวิถีชีวิตของคนไทยนั้นผูกพันธ์กันมานานนับแต่โบราณ จนถึงปัจจุบัน เพียงแต่ในปัจจุบันมีวิถีการดำเนินชีวิตเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งส่งผลต่อแนวความคิดที่มีต่อข้าว เพราะแต่เดิมเราปลูกข้าวเพื่อบริโภค วิธีการต่าง ๆ จึงเป็นวิธีการที่อยู่ร่วมได้กับธรรมชาติ ความรู้ก็เกิดจากประสบการณ์ที่สั่งสมกันมาเป็นมรดกตกทอด มีการใช้แรงงานสัตว์ เก็บเกี่ยวนวดด้วยเครื่องมือพื้นบ้าน ใช้มูลสัตว์เป็นปุ๋ย กำจัดศัตรูพืชและวัชพืชโดยการถอนหรือใช้สมุนไพร ใช้คราด ไถ มีด พร้า จอบ เคียว เป็นเครื่องมือ หากแต่ในปัจจุบันวิวัฒนาการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีก็เข้ามามีบทบาทเป็นอย่างมาก ในการปลูกข้าวเพื่อค้าขาย อีกทั้งแนวคิดหลักของการปลูกข้าวได้เปลี่ยนไป ทำให้วิธีการเปลี่ยนไปด้วย โดยการใช้เครื่องจักรกลเตรียมดิน ใช้ปุ๋ยเคมีบำรุงต้นกล้า ใช้สารเคมีและเครื่องจักรในการกำจัดศัตรูพืชและวัชพืช ปลูกข้าวพันธุ์ผสม ทดน้ำด้วยระบบชลประทานสมัยใหม่ แน่นอนว่าแต่ละวิธีการย่อมต้องมีทั้งข้อดีและข้อเสียแตกต่างกันไป หากแต่สิ่งสำคัญที่สุดที่เทคโนโลยีไม่สามารถสร้างสรรค์ขึ้นได้ก็คือ จิตวิญญาณของคนที่มีต่อข้าวนั่นเอง

เนื่องจากปัจจุบันเทคโนโลยีและการค้าเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ทำให้เด็กรุ่นใหม่มีความรู้สึก และจิตวิญญาณที่มีต่อข้าว ลดน้อยลงมาก จนแทบไม่เหลือความรู้สึก และไม่เห็นความสำคัญของข้าวเลย กลุ่มของเราจึงมีแนวคิดที่จะนำความรู้ และความสำคัญของข้าวที่มีต่อประเทศไทย ตามแนวพระราชดำริของในหลวงที่ให้ความสำคัญกับชาวนาไทยและข้าวของไทย โดยเราได้เลือก โรงเรียนวัดสวนส้ม จ.สมุทรปราการ เป็นสถานที่ในการทำโครงการ เพราะเนื่องจากเป็นจังหวัดที่กลายเป็นเมืองของอุตสาหกรรม โรงงาน และไม่มีที่นาในจังหวัดเลย ทางกลุ่มเราจึงเลือกสถานที่นี้ในการทำโครงการ

โดยโครงการของเรานั้นจะทำ “ตุ๊กตาต้นข้าว” เพื่อให้เด็ก ๆ ได้เห็นความเจริญเติบโตของข้าว และความรู้เกี่ยวกับข้าวของไทย โครงการที่ทำเป็นโครงการง่าย ๆ ที่เด็ก ๆ สามารถทำได้ด้วยตัวเอง เพียงแค่ สมาชิกของกลุ่มเราคอยแนะนำขั้นตอนในการทำ เศษวัสดุที่นำมาใช้ก็หาได้ง่าย จากเศษวัสดุที่เหลือใช้ ไม่ได้ใช้แล้วนำกลับมาใช้ใหม่ ไม่ต้องลงทุนซื้อสื่อที่ราคาแพง เด็กก็สามารถเรียนรู้ได้ และเป็นการส่งเสริมการเรียนรู้ให้กับเด็กตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง และเป็นการปลูกฝังให้เด็กรู้จักการนำสิ่งของหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้วนำกลับมาใช้ใหม่ รวมถึงปลูกฝังจิตสำนึกการรักข้าว ซึ่งเป็นจิตวิญญาณสำคัญของประเทศเรามาตั้งแต่สมัยโบราณกาล ด้วยเหตุดังกล่าวนี้ กลุ่มของดิฉันจึงขอทำโครงการนี้เพื่อให้เด็กรุ่นใหม่ได้เห็นความสำคัญของข้าวไทยและปลูกจิตสำนึกในการรักและพัฒนาข้าวไทยสืบต่อไป

วัตถุประสงค์

1. เพื่อให้เด็กไทยรุ่นใหม่ได้รู้ความเป็นมา ความสำคัญของและขั้นตอนของการปลูกข้าว

2. เพื่อให้เด็กได้ประสบการณ์ตรงในการปลูกข้าวด้วยตนเอง

ค่าเป้าหมาย

เชิงคุณภาพ

นักเรียนทุกคนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับความสำคัญของข้าว และมีจิตสำนึกการอนุรักษ์และพัฒนาข้าวไทยต่อไป

เชิงปริมาณ

นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และ 5 โรงเรียนวัดบางอ้อยช้าง(นันทศรีวิบูลย์บำรุง) จำนวน 28 คน

วิธีดำเนินการ

1. ประชุมกลุ่ม และหาข้อสรุปโครงการ

2. ติดต่อประสานงานกับสถานที่

3. ประชุมเพื่อนัดวันดำเนินโครงการ

4. จัดเตรียมอุปกรณ์สำหรับการทำกิจกรรม

5. ลงพื้นที่ดำเนินโครงการ

6. ประเมินผลโครงการ

7. สรุปผลโครงการ

8. ทำเล่มโครงการและปิดโครงการ

พื้นที่ในการดำเนินงาน โรงเรียนวัดบางอ้อยช้าง(นันทศรีวิบูลย์บำรุง)

หมู่ที่ 2 ถนนบางกรวย-ไทรน้อย บ้านบางอ้อยช้าง ตำบลบางสีทอง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี 11300

ระยะเวลาในการดำเนินโครงการ 1 พฤศจิกายน – 31 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 เป็นเวลา 1 เดือน

ป้อนข้าวหน่อย

วิธีดำเนินการ

1. ประชุมกลุ่ม และหาข้อสรุปโครงการ

2. ติดต่อประสานงานกับสถานที่

3. ประชุมเพื่อนัดวันดำเนินโครงการ

4. จัดเตรียมอุปกรณ์สำหรับการทำกิจกรรม

5. ลงพื้นที่ดำเนินโครงการ

6. ประเมินผลโครงการ

7. สรุปผลโครงการ

8. ทำเล่มโครงการและปิดโครงการ

ผลการดำเนินงาน

การจัดทำโครงการตุ๊กตาต้นข้าว โดยการให้นักเรียนได้เรียนรู้เรื่องของข้าว และช่วยกันประดิษฐ์ตุ๊กตาต้นข้าวและชมคลิปวิดีโอสารคดีชุด “ข้าวของพ่อ” นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เด็กยุคใหม่ได้เห็นความสำคัญของข้าว ซึ่งมีผลในการดำเนินงานโครงการดังนี้

ผลจากการทำกิจกรรมนันทนาการสานสัมพันธ์พี่น้อง

ด้วยความที่ทางกลุ่มของเรากับน้อง ๆ นักเรียนเพิ่งเจอกันเป็นครั้งแรก จึงทำให้นน้อง ๆ และพี่ ๆ ค่อนข้างเขินอายกัน เราจึงให้น้อง ๆจับกลุ่ม และเลือกพี่ประจำกลุ่มของตนเอง เพื่อช่วยเหลือกันในการทำกิจกรม เราจึงจำเป็นต้องให้พี่น้องในกลุ่มสนิทกัน เลยจัดกิจกรรมสานสัมพันธ์ โดยให้ออกมาเต้นร่วมกัน ตั้งชื่อทีมด้วยกัน ผลที่ได้คือ น้อง ๆ กับพี่ประจำทีม สนิทกัน กล้าทำงาน กล้าแสดงออกด้วยกัน ทุกคนสนุกมีความสุขด้วยกัน

ให้ช่วยงานกลุ่มคับเด็กๆ
แด๊นซ์ซิจ๊ะ

ผลจากการรับชมสารดีชุด “ข้าวของพ่อ”

เด็กๆได้เรียนรู้ในเรื่องต่างๆของข้าว ไม่ว่าจะเป็นความสำคัญของข้าว ความเป็นมาของข้าว ขั้นตอนการทำนา ชนิดพันธุ์ข้าว ประโยชน์ของข้าว อาหารคาว หวานที่ทำจากข้าว รวมทั้งประเพณีต่างๆที่เกี่ยวกับข้าวของไทย จนสามาถตอบคำถามต่างๆที่ทางกลุ่มของเราได้ตั้งไว้ให้ และสามารถต่อยอดความคิดของเด็กในการปลูกจิตสำนึกในการเห็นคุณค่าของข้าวได้อีกด้วย จากนั้นทางกลุ่มจึงให้นักเรียนทำใบงานคนละใบ ที่มีรายละเอียดดังนี้ 1. วาดรูปข้าวในทัศนคติของเรา 2. บอกความสำคัญของข้าวในความคิดของเรา ซึ่งผลที่ออกมาทำให้รู้ได้ว่า เด็กได้เข้าเรื่องข้าวมากขึ้น

ผลงานของจอมซนทั้งหลาย

สรุปผลและข้อเสนอแนะ

ทางกลุ่มของเราได้เล็งเห็นว่าการเรียนรู้ควรควบคู่ไปกับการลงมือทำถึงจะได้ผลสัมฤทธิ์ที่ดียิ่งกว่า จึงมีแนวคิดในการให้น้อง ๆ นักเรียนได้ช่วยกันออกแบบประดิษฐ์ตุ๊กตาต้นข้าว เพื่อนำไปเพาะปลูก และจะได้ศึกษาการเจริญเติบโตของข้าว และการที่นักเรียนมามีส่วนร่วมในการลงมือปฏิบัติจริงนั้น จะทำให้นักเรียนรู้สึกถึงการมีส่วนร่วม และเห็นถึงความยากลำบากที่กว่าจะได้ข้าวมากินในแต่ละวัน กว่าจะงอก กว่าจะโต โดยวิธีการประดิษฐ์ตุ๊กตาต้นข้าวนั้น มีขั้นตอนดังต่อไปนี้ 1. นำถุงน่องมาตัดออกแบบตามที่ต้องการ 2. ใส่เมล็ดข้าวปลูกไว้ด้านบน 3. ใส่ดินเพาะปลูกเป็นอันดับต่อมา 4. ใส่แกลบเป็นอันดับสุดท้าย 5. ใช้เชือกมัดให้ถุงน่องเป็นรูปร่างต่าง ๆ ตามที่ได้ออกแบบไว้ 6. ตกแต่งตุ๊กตา 7. นำตุ๊กตาไปแช่น้ำไว้ 1 คืน 8. นำตุ๊กตาออกมาตั้งไว้และรดน้ำทุกวันให้ชุ่ม 9. สังเกตการณ์เจริญเติบโต ซึ่งเด็ก ๆ นักเรียนชอบและสนุกสนานกับกิจกรรมนี้มาก ทุกคนช่วยกันทำจนสำเร็จ รวมทั้งนำตุ๊กตาที่ทำไปดูแลต่อไป

การประเมินผลความสำเร็จของโครงการ

1. กลุ่มเป้าหมายสามารถพูดและตอบโต้กับวิทยากรในเรื่องของข้าวจากคำถามต่าง ๆได้

2. กลุ่มเป้าหมายมีการประดิษฐ์ตุ๊กตาต้นข้าวจากความคิดของตัวเองได้

3. กลุ่มเป้าหมายสามารถเขียนถึงความสำคัญของข้าวได้

การบรรลุวัตถุประสงค์ นักเรียนได้รับการปลูกจิตสำนึกการเห็นความสำคัญของข้าวและพัฒนาพันธ์ข้าวไทย รวมทั้งได้รู้ถึงวิธีการทำนาอย่างถูกต้อง นักเรียนสามารถนำความรู้ไปสอนผู้อื่นได้ และสามารถนำความรู้ไปต่อยอดในการประกอบอาชีพและการสร้างรายได้ได้ในอนาคต

ปัญหาและอุปสรรค

1. มีปัญหาเรื่องเวลาในการไปทำกิจกรรมเพราะเนื่องจากวันที่ไปลงพื้นที่นั้นเป็นวันศุกร์สิ้นเดือน ทำให้มีปัญหาของรถติดเกิดขึ้น จึงทำให้ไปถึงที่หมายช้ากว่ากำหนด

2. เรื่องของนักเรียนที่เข้าร่วมกิจกรรมไม่ครบตามจำนวนที่ตกลงกันไว้ ทำให้ไม่สามารถจัดกิจกรรมได้ครบตามที่วางแผนไว้บางส่วน

3. เป้าหมายค่อนข้างเป็นเด็กที่อายุน้อย จึงควบคุมกิจกรรมได้ยาก

ข้อเสนอแนะ ควรสอบถามเรื่องเครื่องมือและอุปกรณ์ที่เราต้องใช้ในการทำกิจกรรมให้ดีว่าสถานที่ที่เราจะไปมีอุปกรณ์พร้อมไหม เพื่อไม่ให้เป็นการผิดพลาดทางเทคนิค เช่น คอมพิวเตอร์ โปรเจคเตอร์ ไมโครโฟน ลำโพง เป็นต้น

รวมรูปภาพกิจกรรม

VDO ภาพรวมกิจกรรมโครงการ

Made with Adobe Slate

Make your words and images move.

Get Slate

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.