Loading

Tinnitus: groeiend probleem onder jongeren 'Ik kan de stilte niet meer horen'

Veel mensen herkennen de piep in de oren na het uitgaan. Maar wat als die piep permanent is? Steeds meer jongeren kampen met klachten aan het gehoor. Naar schatting hebben in Nederland twee miljoen mensen last van oorsuizen, ook wel tinnitus genoemd. Nu de versoepelingen eraan komen en de DJ de volumeknop in de kroegen weer opendraait, wordt dit maatschappelijke probleem extra relevant. Zelf heb ik ook last van een piepje in mijn linkeroor: ik ga op onderzoek uit.

25 augustus 2018: Ineens hoor ik ergens in de verte een piepje. Ik lig alleen in bed op mijn studentenkamer. Ik loop naar de koelkast en houd mijn oor erbij. Maar dat is het niet. Ik loop naar het balkon en hoor de piep nog steeds. Ik druk mijn vingers hard tegen mijn oren: nog steeds dat geluid. Die nacht raak ik in lichte paniek, maar val uiteindelijk in slaap. De nachten erop val ik in slaap met praatprogramma’s en muziek. Even later download ik een applicatie: Slaapgeluiden. Geluid is vanaf nu mijn beste vriend.

De applicatie 'Slaapgeluiden' kan helpen bij het in slaap vallen voor mensen met tinnitus

Ik heb met het geluidje leren leven en slaap goed, maar heb mezelf nooit écht met het probleem geconfronteerd. Ik ben bijvoorbeeld niet naar de dokter geweest en heb mijn ouders niet eens over het piepje verteld. Nu is het tijd om het bespreekbaar te maken. Via Instagram vraag ik of andere jongeren ook last van een piepje in het oor hebben. In één ochtend krijg ik wel tien reacties: blijkbaar zijn er veel mensen met hetzelfde probleem. Lees hieronder over ervaringen van andere jongeren met tinnitus.

Milo, 25 jaar

‘Ik heb het al ongeveer twee jaar. De huisarts heeft gezegd dat er niks aan te doen is, maar dat het wel wat erger kan worden. Het is dus nog steeds wel belangrijk om je te blijven beschermen. Ik neem nu oordopjes mee naar festivals, maar naar de kroeg eigenlijk niet. Je vergeet het ook wel eens. Ik heb er goed mee leren leven en heb er eigenlijk bijna geen last meer van. Het is niet zo’n harde piep, maar na stressvolle dagen of bij nachten dat je slecht slaapt kan het wel wat erger zijn.’

Lotte, 27 jaar

‘Sinds mijn veertiende heb ik ongeveer al last van een piep. Ik had heel vaak oorontstekingen, soms ook met een piep. Die ging altijd over na een ontsteking, maar toen was er een piep die níét wegging. Ik heb het dus niet door harde muziek, hoe de meeste jongeren het krijgen. Toen het niet wegtrok ging ik naar de huisarts en de KNO-arts, maar die konden er niks aan doen. Ik besefte toen dat ik er mee moest leren leven. Ik ben er nu zo aan gewend dat ik het niet meer hoor, tenzij ik erover praat. Of als het écht helemaal stil is. Dat vind ik wel heel jammer, dat ik de stilte niet meer kan horen. ’s Avonds luister ik naar ASMR-filmpjes op YouTube, dat werkt goed voor mij bij het in slaap vallen. Met opstap neem ik geen oordoppen mee. Heel stom, maar dan denk ik: “Ik heb toch al een piep”. Ik zorg wel dat ik niet te dicht bij de muziekboxen sta.’

ASMR staat voor Autonomous Sensory Meridian Response. Het kan Lotte en andere mensen met tinnitus helpen om rustig in slaap te vallen.

Femke, 24 jaar

‘Het is opstap gebeurd, inmiddels al een paar jaar geleden. Ik stond een hele nacht met m’n kop recht onder een box in de kroeg. Je hebt wel vaker dat je na het stappen een beetje een piep hoort. Dan denk je: het trekt wel weg. Maar deze keer ging het dus niet weg. Het is niet dat ik er zwaar last van heb, ik hoor het alleen als het écht stil is. Als het raam open staat en er fluiten een paar vogels, dan hoor ik het al niet meer. In het begin was ik me heel bewust van het geluid, maar nu ben ik er wel aan gewend. Ik heb oordoppen gekocht, maar die draag ik niet altijd. Je raakt ze bij het uitgaan ook makkelijk kwijt, ik heb al vijf van die setjes aangeschaft.’

Carla, 23 jaar

'Ik zit nu op het terras en heb echt al drie mensen gesproken die het ook hebben. Een jongen zei zelfs dat de piep zo hard is dat hij altijd met muziek in slaap valt. Bij mij is die piep niet zo intens. Ik heb de piep al zolang ik me kan herinneren eigenlijk. Het komt niet door harde muziek, ik had vroeger vaak gedoe met mijn oren, die zaten vaak dicht en zo. Ik denk dat het daar wel iets mee te maken heeft. Ik heb wel oordoppen gekocht om het niet erger te maken. Bij festivals heb ik ze altijd mee, bij het uitgaan kan ik ze soms wel vergeten.’

Veel jongeren hebben dus oorsuizen, vaak door het luisteren van harde muziek. Maar wat is de fysieke verklaring voor het oorsuizen eigenlijk? 'Er zitten haarcellen in je oor, en die vallen uit', zegt Tjeerd Andringa, expert op het gebied van geluidsoverlast. 'Dat gebeurt naarmate je ouder wordt, maar dat gaat een stuk sneller als je bijvoorbeeld naar harde muziek luistert. Haarcellen zijn normaal gesproken verbonden met neuronen in je hersenen. Maar als haarcellen wegvallen, krijgen sommige neuronen geen input meer van die haarcellen. Neuronen verwachten wél input. Als ze dat niet krijgen, gaan ze zelf compenseren en op hun eigen frequentie trillen. Dat produceert een geluidje dat voor anderen niet waarneembaar is.'

Het piepje is niet fysiek te behandelen. Audicien Marjolein Delfsma, werknemer bij World of Hearing in Groningen: 'Er zijn nog geen behandelingen om de piep weg te halen. In het UMCG (ziekenhuis in Groningen) zijn ze wel bezig met een grootschalig onderzoek naar tinnitus, maar daar zijn nu nog geen resultaten van bekend. Er zijn wél manieren om er mentaal beter mee om te gaan.'

'Als je je heel erg gaat opwinden over het piepje, leert je systeem dat er een negatieve emotie is verbonden aan tinnitus', zegt Andringa. 'Daardoor wordt je nog bozer en zit je in een zelfversterkende loop. De jongeren die jij hebt gesproken gaan er dus goed mee om.'

'Bij World of Groningen hebben we coaching trajecten om beter om te gaan met tinnitus', zegt Delfsma. 'Er komen steeds meer jongeren langs bij ons. Bij hen zie je vaak dat tinnitus een gevolg is van het luisteren van te harde muziek bij festivals of in kroegen. Als je er goed mee om kan gaan, is een coaching traject niet nodig. Je hebt helaas ook mensen die naar het internet gaan en gruwelverhalen lezen. Die worden bang. En als je negatieve emoties aan tinnitus verbindt wordt het een steeds groter ding, waardoor ze een situatie creëeren dat de tinnitus veel erger lijkt. Dus het mentale gedeelte is erg belangrijk.'

Het is óók belangrijk om te voorkomen dat men überhaupt tinnitus krijgt. Hierbij vragen mensen zich vaak af hoeveel decibel precies schadelijk is. 'Maar hier is geen vaste waarde aan te verbinden, meerdere factoren spelen mee', zegt Delfsma. 'Het gaat bijvoorbeeld ook om hoelang je ergens naar luistert. En muziek in een auto met dichte raampjes, waar het geluid nergens naar toe kan, is bijvoorbeeld ook extra schadelijk.'

Na het gesprek met audicien Delfsma en expert Andringa ben ik redelijk gerustgesteld. Als ik goed omga met mijn tinnitus hoeft het geen groot probleem te zijn. Ik moet wél veel beter gaan letten op mijn 'muziekconsumptie'. Want ik luister constant muziek: tijdens het sporten, autorijden, fietsen en feesten. En bij een lekker nummer zet ik de telefoon graag een paar tandjes harder. Ik neem me voor om er beter op te letten. Tegelijkertijd maak ik me zorgen om mijn generatie en de jongere generaties, net zoals Andringa. 'De industrie van oortjes en koptelefoons is een van de grootste groeimarkten die er is. Maar jongeren weten te weinig wat harde muziek het met hun gehoor kan doen. Er moet veel meer bewustwording komen.'