Loading

Persvrijheid (voorlopig?) bevestigd door rechter Apache niet schuldig aan schenden privacy of belaging

Vorige woensdag, 20 januari 2021, oordeelde een rechter dat nieuwssite Apache de privacy van projectontwikkelaar Erik Van der Paal niet geschonden heeft, en hem niet heeft belaagd door het maken, en online plaatsen, van een filmpje met een verborgen camera.

Logo Apache

Maar waar gaat het filmpje eigenlijk over? En waarom is dit vonnis zo belangrijk?

Op 16 november 2017 publiceerde Apache een eerste artikel in de reeks: ‘De favoriete bouwpromotor van Bart De Wever.’ De reeks bekijkt de verwevenheid van o.a. Erik Van der Paal die toen nog sterke man was van de bouwfirma Land Invest Group, met de politieke wereld.

Screenshot van 'het filmpje'

Om die verwevenheid te illustreren maakte journalist Stef Arends een filmpje met een verborgen camera, waarop o.a. te zien is dat nagenoeg het voltallige schepencollege van de stad Antwerpen onder leiding van burgemeester en N-VA-voorzitter Bart De Wever aankomt bij sterrenrestaurant ‘t Fornuis. Erik Van der Paal had hen daar uitgenodigd om zijn verjaardag te vieren. Dat filmpje werd online bij het geschreven artikel van journalist Tom Cochez geplaatst. Maar daar kon Erik Van der Paal niet om lachen, en hij daagde Apache-hoofdredacteur Karl van den Broeck en journalist Stef Arends voor de rechter voor het schenden van de privacy en belaging.

Justitiepaleis Antwerpen (CC BY-SA 2.0) Elian Van den Eynde

De correctionele rechtbank van Antwerpen heeft in een goed gemotiveerd vonnis zowel het doel als de middelen van Apache gelegitimeerd. En dat is belangrijk voor de persvrijheid, de vrijheid van meningsuiting, de journalistiek, en de onderzoeksjournalistiek in het bijzonder.

In dit filmpje zie je de commentaar op het vonnis van zowel hoofdredacteur Karl van den Broeck, journalist Stef Arends, als van advocate Caro Van Wichelen.

En hier lees je de commentaren van de verschillende redacties van Media.21:

MO* – Jago Kosolosky: ‘Het vonnis is belangrijk. Te vaak wordt privacy, een belangrijk recht, door machtige mensen ingeroepen als argument om een verhaal bedekt te houden. Het maatschappelijk belang moet centraal staan. Niet enkel publieke figuren zoals politici hebben veel macht en maken beslissingen die ons allen beïnvloeden. Onderzoeksjournalisten moeten hun werk kunnen blijven doen zonder vrees voor vervolging. Ook MO* rekent op het werk van onderzoeksjournalisten om belangrijke verhalen over mondiale tendensen en lokale realiteiten te vertellen.’

rekto:verso – Gilles Michiels: ‘De vrijspraak van Apache is voor de persvrijheid in Vlaanderen een belangrijke symbolische overwinning. Bij rekto:verso geloven we in een vrije en open journalistiek, waarin de kritische, onderzoekende geest alle ruimte verdient om de waarheid - en ook de minder mooie kanten daarvan - aan het licht te brengen. Als gesubsidieerd cultuurtijdschrift hadden we vooralsnog geen noemenswaardige ervaringen met politieke censuur. We hopen uiteraard dat de publicatievrijheid die we genieten, en die ons werk ook (maatschappelijke) betekenis verleent, in de toekomst gewaarborgd blijft. Ook al omdat kritische teksten kritische lezers voortbrengen, die dan weer bijdragen aan een gezonde democratie. Daarom is de onafhankelijke journalistiek ook voor jongeren een kostbaar goed.’

Newsweek – Wouter Verschelden: ‘Het beschermen van de persvrijheid is een essentiële strijd voor alle journalisten in België. Lof voor Apache dus, om die strijd aan te gaan. Net zoals we erover moeten waken dat straks de grondwet niet wordt aangepast om ‘persmisdrijven’ straks veel makkelijker te laten vervolgen, waardoor journalisten veel sneller voor de rechtbank zullen worden gesleept, door om het even wie.’

DeWereldMorgen – Christophe Callewaert: ‘Er bestaat een gevaarlijke en verontrustende tendens om dissidente stemmen te criminaliseren. Met een sprekend gemak zetten sommige opiniemakers rechtse extremisten, die met hun racistisch getrol op sociale media het leven van activisten van kleur vergallen, op dezelfde lijn als diezelfde activisten. Wie hard tegen racisme en seksisme is, is even extremistisch als de goorste racisten en seksisten. Na de bestorming van het Capitool kwam er in België geen moment van bezinning over de manier waarop al jaren de rode loper wordt uitgerold voor extreemrechts. Nee, plots komt onze federale regering op de proppen met maatregelen die ‘polariseren’ strafbaar moeten maken. Premier De Croo wil daarvoor zelfs de grondwet veranderen. Of het nu over stemrecht gaat, over gelijke rechten voor mensen van kleur en vrouwen of LGBT of over de afschaffing van slavernij of kinderarbeid, iedereen die ooit opkwam voor rechten en tegen onrecht werd ooit beschuldigd van polariseren. We zouden dus best waakzaam zijn telkens een machtige, rijke stem een minder machtige of minder rijke stem probeert te smoren, zoals Apache nu overkomt.’

Artikel 25 Belgische Grondwet: 'De drukpers is vrij; de censuur kan nooit worden ingevoerd;...'

StampMedia Yassin Akouh (20), reporter: 'Persvrijheid blijft een strijd. Zowel internationaal als in België. Geregeld leggen journalisten schandalen bloot, waardoor ze hevig onder druk komen te staan: beledigingen, bedreigingen, aanklachten en soms zelfs geweld. We kunnen en mogen dit niet laten gebeuren.'

Doorbraak – Pieter Bauwens: ‘Journalistiek is belangrijk in een democratie. Het maakt deel uit van de evenwichten die in elke democratie aanwezig moeten zijn. Vandaar dat het logisch is dat journalisten een bepaalde bescherming genieten. In de zaak rond Apache volgt de rechter dat. We zien dat vanuit politiek of machtige burgers soms de druk op journalisten wordt opgevoerd. We spreken over intimidatie, journalisten laten volgen door een privédetective of een proces dat de wettelijke bescherming voor het vervolgen van drukpersmisdrijven omzeilt. Op die manier wordt journalisten ingepeperd dat ze zich beter wat inhouden. Journalisten denken dan twee keer na eer ze onderzoeken of zelfs publiceren. Dan begint de zelfcensuur. Het gaat met die zelfcensuur verder als journalistiek of journalistieke risico’s niet meer te verzekeren zijn. Dan zijn journalisten volgevrij, voor wie geld genoeg heeft om te procederen en te blijven procederen. Een evolutie die we nauw in de gaten moeten houden. Dat de minister van Justitie aangeeft dat hij het makkelijker wil maken op “drukpersmisdrijven” te vervolgen (nu moet dat voor assisen) is voor journalisten geen geruststellende gedachte.’

Credits:

Vrouwe Justitia (CC BY-NC 2.0) Marc Treble