Kijken naar kunst Michael Parsons

Theorie van Michael Parsons

  • De mens neemt kunst waar volgens een bepaald verwachtingspatroon.
  • Dit waarnemen kan zich ontwikkelen.
  • Het waarnemen kan vergeleken worden met het kijken door een bril.
  • Mensen in verschillende fasen van ontwikkeling kijken door verschillende brillen
  • De vorige bril wordt geïntegreerd in de volgende
  • De brillen zijn niet absoluut leeftijdgebonden

Belangrijk: hoe kan je jongeren (beter) door de verschillende brillen leren kijken

Vijf brillen, vijf stadia

  • Stadium 1: associatie
  • Stadium 2: voorstelling. Schematisch realisme / Fotografisch realisme
  • Stadium 3: expressie
  • Stadium 4: leerbaar
  • Stadium 5: eigen mening

Stadium 1: associatie

  • Associatie met iets uit de dagelijkse omgeving
  • Ook associaties met gevoelens, ervaringen en herinneringen
  • Abstracte kunst wordt gewaardeerd
  • Sterke voorliefde voor kleur
  • Niet belangrijk wat de andere ervan vindt
Matisse, Large red interior 1

Stadium 2: voorstelling

  • Het beeld moet herkenbaar zijn
  • Twee fasen in dit stadium:

Schematisch realisme

  • Acceptabel indien kenmerkende onderdelen aanwezig zijn
Pablo Picasso, Portret van een dame

Fotografisch realisme

  • Natuurgetrouwe weergave, fotografisch realisme zijn uiterst belangrijk
  • Abstracte kunst wordt niet gewaardeerd
  • Iets is mooi of lelijk: mooi = goed, lelijk = slecht
  • Nauwelijks aandacht voor de mening van een ander, maar wel het besef dat anderen een andere mening kunnen hebben
Mike Dargas

Stadium 3: expressie

  • Beeld is iets dat emoties kan opwekken
  • Originaliteit en intense gevoelens worden sterk gewaardeerd
  • Overbrengen en opwekken van gevoelens en ideeën wordt beschouwd als de voornaamste taak van de kunstenaar
  • De mening van een ander wordt gewaardeerd

Stadium 4: leerbaar

  • Verworvenheden uit voorafgaande stadia blijven behouden
  • Meer aandacht voor beeldelementen en voor relatie vorm-inhoud
  • Besef dat een beeld een functie heeft
  • Besef dat kunstenaars in een bepaalde tijd leven, in een bepaald land, in een bepaalde maatschappij
  • Meningen en opvattingen worden gefundeerd en tegen elkaar afgewogen
  • Belangrijk naar leerlingen toe: met een kijkwijzer werken. Bedoeling is beter leren zien en vollediger begrijpen.
Houten stulpmasker gebruikt door het Sande vrouwengenootschap. Een van de zeldzame maskers gedragen door vrouwen.

Stadium 5: eigen mening

  • Besef dat een werk meerdere lagen heeft
  • Besef dat meerdere interpretaties mogelijk zijn
  • Besef dat men een eigen oordeel kan vellen
  • Besef dat dit oordeel bepaald wordt door een groep, cultuur en tijd en dat dit oordeel kan afwijken van andere
  • Besef dat men kritisch moet staan tgo. het eigen oordeel

Besluit: beschouwen kan evolueren en is te leren

Vraag:

  • Hoe kunnen we jongeren helpen om beter waar te nemen?
  • Of: wat kunnen we doen om leerlingen door een volgende bril te leren kijken?

Uitgangspunten:

  • leerlingen kunnen associëren
  • leerlingen kunnen uiterlijke kenmerken van een voorstelling begrijpen
  • leerlingen kunnen gevoelens ondergaan bij het kijken naar een beeld
  • leerlingen kunnen kennis verwerven over beeldaspecten
  • leerlingen kunnen een eigen mening formuleren
  • leerlingen zijn tot heel veel in staat!

Beschouwen

  • Op gevarieerde wijze beschouwende momenten inlassen
  • Beeld- en kunstbeschouwen
  • Van beschouwen > creëren

Verzamelingen aanleggen

  • Verzamelingen aanleggen (bv. insecten, rariteiten...)
  • Kijken naar alles wat visueel waarneembaar is
  • Nieuwsgierigheid en verwondering wekken

Kunstbeschouwen

  • Kunstbeschouwen aan elke les koppelen

Gevarieerde media

Boeken

  • Prentenboeken
  • kunsttijdschriften
  • Boeken over kunstenaars
  • Boeken over perioden en stijlen
  • ...

Cd-rom’s

Internet

Kunstenaar in de klas

  • Kunstenaar in de klas of op bezoek in het atelier

Museumbezoek

  • Het museum als onderwijsmiddel

Kunstkoffers

  • Kunnen ontleend worden voor een bepaalde periode
  • Bevatten degelijk materiaal om in de klas te gebruiken

Exposeren

Intercultureel onderwijs

Beeldend onderwijs geven vanuit het gegeven dat we een interculturele samenleving hebben:

  • Aandacht voor kunst en cultuur van over de hele wereld
  • Bijvoorbeeld: jongeren in de klas uit een andere cultuur iets van thuis laten meebrengen

Doelen van beschouwende momenten

ZELFBEELD ontwikkelen

WERELDBEELD ontwikkelen

EXPRESSIEMOGELIJKHEDEN ontwikkelen

COMMUNICATIEVE mogelijkheden ontwikkelen

Made with Adobe Slate

Make your words and images move.

Get Slate

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.