CENSUUR (in de) ban (van) het boek

Een krachtig medium maakt machthebbers bang. Controversiële ideeën en kritiek ondergraven hun gezag. Censuur is een doeltreffend wapen tegen afwijkende meningen.

Tegenwoordig bestaat in veel landen geen vrijheid van meningsuiting. Politieke en religieuze heersers leggen daar de (sociale) media het zwijgen op. Maar ook de sociale media hanteren in vrije samenlevingen een vorm van censuur door te bepalen wat hun gebruikers wel of niet mogen delen.

In de zestiende eeuw stelde de overheid een lijst van verboden boeken op om discussies in de kiem te smoren. Maar drukkers waren vindingrijk. Kritische teksten werden heimelijk gemaakt en illegaal verspreid. Gelukkig pionierde in 1831 een klein Europees land door als eerste persvrijheid in de grondwet op te nemen!

Bekijk het beeld 'Censuur' van Liesje Reyskens.

Met het fotoproject Decamerone in de Hasseltse binnenstad ontsloot fotografe Liesje Reyskens een virtueel realistische wereld waarin thema’s als levenslust, rampspoed, hartstocht en censuur een centrale plek hebben.

Scan het beeld met de Liesje Reyskens Art app!

Wat is censuur? En vrije meningsuiting?

Zoek de verschillen!

Artistieke vrijheid versus commercie

Hendrik Conscience was in principe vrij om te schrijven wat hij wilde, volgens de Belgische Grondwet. Zo kon het ook dat de eerste druk van De Leeuw van Vlaenderen vrij verkocht kon worden in Vlaanderen. Het probleem was echter dat het boek door de katholieke kerk werd afgekeurd. Het moest zedelijker en de priesters en het christelijk geloof moesten een grotere rol krijgen. Er waren een aantal redenen voor de schrijver om daarin mee te gaan: zo kon zijn boek beter verspreid worden in bibliotheken, scholen, gevangenissen en ziekenhuizen waar priesters het voor het zeggen hadden. Zo kwam het dus bij de mensen. En zo kon de schrijver er ook geld aan verdienen. Conscience koos dus eieren voor zijn geld en herschreef zijn boek onder druk van een priester: kanunnik van Hemel.

Censuur in de literatuur Banned books bibliotheekopdracht

De boeken hierboven zorgden bij hun verschijning voor ophef. Om politieke, ethische of religieuze redenen. Zoek en leen het boek in de bib in je buurt, onderzoek waarom het een 'banned book' is en leg het uit het aan je klas.

Belangrijkste begrippen

Censuur: een overheid, groepering of organisatie verbiedt of houdt de publicatie van bepaalde informatie tegen.

Zelfcensuur: een individu of een media-organisatie legt zichzelf publicatiebeperkingen op om problemen te vermijden.

Vrijheid van meningsuiting: de vrijheid om zonder angst voor vervolging je mening te kunnen uiten.

Persvrijheid: het recht om gedachten en meningen via het gedrukte woord te verspreiden, zonder toestemming vooraf van de overheid. Dit recht geldt ook voor nieuwe media.

Created By
PBL Limburg
Appreciate

Report Abuse

If you feel that this video content violates the Adobe Terms of Use, you may report this content by filling out this quick form.

To report a Copyright Violation, please follow Section 17 in the Terms of Use.